Opowieści z Ferii rysowane węglem

Jest ósma rano w środę, a Plaza de la Constitución wciąż pachnie wodą z węża. Kręcą się tu tylko zamiataczka, która robi już trzecią rundę, i ekipa montażowa. I ja. Jestem opaską zaciskową: paskiem czarnego plastiku długości dwudziestu centymetrów, z ząbkami z jednej strony i kwadratową główką na końcu. Przyjechałam w worku po sto sztuk, wszystkie identyczne, dopóki ktoś nie włoży ręki i cię nie wybierze.

Mnie wybrała Inma, która nosi worek przy pasku obok kombinerek. Wchodzi ze mną po drabinie na szczyt sceny, gdzie czeka baner: sześć metrów plandeki z czerwonymi literami zapowiadającymi Feria de Torrox 2026.

Przeciąga mnie przez oczko plandeki, owija wokół rury sceny i ciągnie. Zrrrip. Klik, klik, klik. Każdy ząbek wskakuje na swoje miejsce i już nie wychodzi, bo opaski nie mają biegu wstecznego. Śruba się poluzuje; nakrętka z latami zmienia zdanie. Opaska, jak mówi „tak”, to znaczy „tak”.

Potem przychodzą kombinerki. Inma obcina mi nadmiar tuż przy główce, żeby na zdjęciach nie sterczał brzydki ogonek. To jak poprosić o podcięcie końcówek i wyjść od fryzjera na zero. Opaska obok, też krótko przycięta, mówi, że mi w tym do twarzy. My, opaski, bardzo się wspieramy.

Ze swojego rogu patrzę, jak plac nabiera kształtu. Dwoje kolegów Inmy ustawia barierki, klank, klank, jak ktoś, kto rozstawia krzesła na wesele. Elektryk wjeżdża koszem podnośnika, żeby ustawić reflektory, i pyta: „tam ci świeci?”; z dołu odpowiadają mu kciukiem. Przechodzi patrol Policji Lokalnej, rzuca okiem i idzie dalej. Potem przychodzą kawa i churros, a ekipa zbiera się na pięć minut w cieniu ciężarówki. Ani minuty dłużej.

O wpół do dziewiątej przechodzi sąsiad z bagietką pod pachą, zatrzymuje się, przechyla głowę i wyrokuje:

– Krzywo wisi.

Każde miasteczko ma takiego pana; to służba publiczna. Inma wchodzi jeszcze raz i szarpie prawy róg. Sąsiad kiwa głową, zadowolony. Ja nie ruszyłam się ani o milimetr, żeby było jasne.

Liczę: na tej scenie jest ponad sto opasek. Trzymamy kable, reflektory, girlandy, banery i pomarańczowy przedłużacz, o którym nikt nie wie, skąd się wziął. Gdybyśmy któregoś dnia postanowiły puścić wszystkie naraz, z Gali zostałaby sterta rzeczy na ziemi. Całe szczęście, że nie umiemy.

A dziś wieczorem jest robota. O siódmej Gala Ferii, na której szkoły tańca będą stukać obcasami o deski. Za dwadzieścia dziewiąta Królowe i Mister. O wpół do jedenastej uroczyste otwarcie. O jedenastej iluminacja wesołego miasteczka; kwadrans po jedenastej rakiety, a o wpół do dwunastej pierwszy wielki koncert, z głośnikami, które zatrzęsą plandeką jak prześcieradłem na sznurze.

Na dzisiejszych zdjęciach będą stroje, korony i konfetti. Jeśli ktoś bardzo, bardzo powiększy, zobaczy na szczycie banera czarną kropeczkę. To ja. Jestem na każdym i nikt mnie nie rozpoznaje. Tak jak ekipy.

O dziewiątej Inma ostatni raz szarpie plandekę, jak ktoś, kto poprawia dziecku plecak przed szkołą. Wytrzymuję. Kiwa głową, chowa kombinerki i idzie z innymi po kolejne barierki. Kiedy skończy się feria, wróci nas zdjąć: opaski się nie rozwiązuje, opaskę się przecina. Pogodziłam się z tym. Ale do tego czasu niech levante wieje, ile chce. Stąd nikt mnie nie ruszy.

O wpół do dziesiątej w środę rano, kiedy pół Torrox jeszcze śpi, a druga połowa prasuje falbany, ja jestem już od dłuższego czasu w Kompleksie La Granja, w woreczku w szkocką kratę, obijając się o dwie siostry za każdym razem, gdy mój właściciel przestępuje z nogi na nogę. Jestem kulą do pétanque. Chromowana stal, siedemset gramów, rowki turniejowe. I życiowa misja, z którą nigdy się nie pogodziłam: dosunąć się do świnki.

Świnka to drewniana kuleczka wielkości orzecha, pomalowana na krzykliwy pomarańcz, która cały turniej stoi w miejscu i się ważniaczy. Wszyscy na nią patrzą. Wszyscy do niej mierzą. A ja, która ważę dwadzieścia razy więcej, mam jej składać hołd jak dworzanin. Otóż nie mam ochoty.

Mój właściciel nazywa się Antonio, ma siedemdziesiąt cztery lata, reklamową czapkę z hurtowni paszy i technikę, którą nazywa „po ojcu”: kuca, zamyka jedno oko, mruczy coś, co brzmi jak modlitwa, i wypuszcza mnie z obrotem nadgarstka. Naprzeciwko drużyna rywali: dwaj bracia w jednakowych koszulkach polo i z powagą finału mistrzostw świata. Jeden z nich ma magnes na sznurku, żeby zbierać kule bez schylania się. Najnowsza technologia.

Pierwszy rzut. Antonio rzuca mną z czułością. Ja, z najlepszymi intencjami, odbijam się od kamyczka, robię zwód i zatrzymuję się dwie piędzi od świnki, patrząc w drugą stronę. „Ojej, za daleko poszła!” – żali się. Nie poszłam za daleko, Antonio. Poszłam z godnością.

Drugi rzut. Jeden z braci dosuwa kulę tak blisko świnki, że wyglądają jak para narzeczonych. Słychać dyskretne oklaski. Pan z termosem kawy komentuje: „podręcznikowa”. Ja, ze swojego wygnania, czuję coś bardzo podobnego do zazdrości.

Wtedy nadchodzi chwila, która zmienia moją karierę. Antonio zdejmuje czapkę, drapie się po głowie i mówi do partnera, Pepe: „Tu nie ma co dosuwać. Tu trzeba strzelać”. I bierze mnie. Mnie. Wyciera mnie materiałową chusteczką, dmucha na mnie, patrzy mi prosto w oczy i szepcze: „No, śliczna, dziś zaczyna się feria”.

Strzelanie w pétanque to przeciwieństwo dosuwania: celujesz w kulę przeciwnika i wybijasz ją stamtąd jednym czystym uderzeniem. To moja działka. To rock and roll pétanque.

Wylatuję z jego dłoni idealnym łukiem, przecinam rześkie poranne powietrze, ląduję dokładnie na zakochanej kuli i klonk! Posyłam ją na spacer aż pod barierkę, a sama zostaję wbita na jej miejscu, przyklejona do świnki, jakbym leżała tam od zawsze. Znawcy nazywają to „carreau”. U nas w domu mówi się na to poetycka sprawiedliwość.

Cisza trwa pół sekundy. Potem Pepe krzyczy „i masz!”, pan z termosem wylewa sobie kawę na spodnie, a bracia w jednakowych polo patrzą na siebie, jakby ktoś im zmienił regulamin. Ten z magnesem długo szuka wybitej kuli. Znajduje ją pod ławką, bardzo przejętą.

Nie wygraliśmy turnieju. Zajęliśmy trzecie miejsce, za drużyną pań, które dosuwały z chirurgiczną precyzją i między rzutami jadły magdalenki. Ale kiedy wracaliśmy do domu, w woreczku w kratę, Antonio mówił każdemu, kogo mijał: „Widziałeś to carreau? Ta kula ma talent”.

Teraz odpoczywam na komodzie w przedpokoju, między kluczami a książeczką zdrowia. Siostry mówią, że za bardzo zadzieram nosa. Możliwe. Ale w tym roku, po raz pierwszy, dosunęłam się do świnki. Po swojemu.

Od czterech ferii siedzę na szczycie loterii fantowej na Llano de la Almazara. Czterech. Jestem pandą wysoką na metr dwadzieścia, z czerwoną muszką i wyhaftowanym uśmiechem, który z latami trochę mi zastygł. Na szyldzie budki neonowymi literami napisano: „ZAWSZE WYGRYWA!”. I to prawda. Zawsze coś wygrywa. Tylko nigdy nie ja.

Wygrywa brelok z delfinem. Wygrywa kolorowy grzebień. Wygrywa komplet plastikowych kubków w owoce, który ma podejrzanie wysoki wskaźnik sukcesu. Wygrywa piszcząca gumowa kaczka, która przechodziła z rąk do rąk częściej niż banknot pięciu euro. Ale panda nie. Panda to marzenie. Panda siedzi tam na górze po to, żeby ludzie dalej kupowali losy.

Dziś jest środa, Dzień Dziecka. Atrakcje są tańsze i do dziewiątej wieczorem działają bez hałasu, co jest bardzo piękne: karuzele kręcą się, wznoszą i opadają w ciszy, z zapalonymi światłami i śmiejącymi się dziećmi, i wreszcie słychać, co mówią ludzie. Choć na loterii fantowej to nie zawsze dobry pomysł.

– Tato, panda!

No i już. Zaczęło się. Mniej więcej sześcioletni chłopiec z buzią pomalowaną w tygrysa pokazuje mnie palcem. Ojciec patrzy w górę, patrzy na szyld, patrzy do portfela i robi w pamięci rachunek, który widać mu na czole. Kupuje pięć losów. Brelok, grzebień, grzebień, kubki, gumowa kaczka. Kupuje jeszcze pięć. Brelok, brelok, długopis z piórkiem, kubki i magnes na lodówkę w kształcie klapka. Przy trzeciej rundzie za jego plecami pojawia się matka z dwiema watami cukrowymi i spojrzeniem zdolnym zamrozić Morze Śródziemne.

– Ile już wydałeś?

– Niewiele – mówi on.

Wydali dwadzieścia euro. Wiem, bo stąd, z góry, wiem wszystko.

W końcu chłopiec odchodzi z brelokiem z delfinem, grzebieniem, dwoma kompletami kubków i gumową kaczką, którą już ochrzcił imieniem Paco. I odchodzi szczęśliwy. Dużo szczęśliwszy, niż gdyby wygrał mnie, bo nie zmieściłbym się w samochodzie. Ojciec patrzy na mnie ostatni raz, z mieszaniną urazy i szacunku. Do zobaczenia za rok, mistrzu.

Mija popołudnie. Przechodzą pary, paczki przyjaciół i pan, który zapewnia, że „to jest ustawione”, i kupuje dziesięć losów, żeby to udowodnić. Wygrywa grzebień. Odchodzi zadowolony, z potwierdzoną teorią.

A potem, prawie o dziewiątej, kiedy karuzele za chwilę znów zaczną hałasować, przychodzi babcia. Malutka, z ogromną torebką i wnuczką za rękę. Nie pyta o pandę. Nawet na mnie nie patrzy. Kupuje jeden jedyny los, „na próbę”, i otwiera go paznokciami, powoli, bez okularów.

Właściciel budki czyta go dwa razy. Wypada mu mikrofon. Podnosi go. Chrząka.

– Szanowni państwo, paaaandaaaa!

Cała loteria się odwraca. Wnuczka krzyczy. Babcia, która niczego nie zrozumiała, pyta: „co wygrałam, córeczko?”. A mnie ściągają z góry hakiem, po czterech feriach, przy oklaskach, jak astronautę, który wraca na Ziemię.

Niesie mnie wnuczka, która jest tego samego wzrostu co ja, więc raczej idziemy objęci, zataczając się po wesołym miasteczku i omijając nogi. Kiedy przechodzimy obok autodromu, chłopiec z buzią tygrysa widzi nas i wyrywa mu się „oooo!”. Paco, kaczka, piszczy.

Teraz mieszkam w fotelu w pewnym domu w miasteczku, z kocem na nogach. Mówią na mnie Don Panda. Niezbyt oryginalne, ale moje. I za każdym razem, gdy ktoś staje w drzwiach, babcia mówi: „Tego wygrałam na ferii. Jednym losem”.

Zawsze wygrywa. Trzeba było tylko poczekać.

Jesteśmy baletkami próbnymi pani od tańca. Płótno, które kiedyś było różowe, podeszwa dzielona, żeby stopa zginała się swobodnie, i łata z taśmy naprawczej na czubku, która jest już częścią naszej osobowości. Dziś o siódmej wieczorem na Plaza de la Constitución zaczyna się Gala Ferii, a my jesteśmy tam, gdzie zawsze: z boku sceny, za czarną kotarą, dokąd nie dociera żaden reflektor.

Ćwiczymy od lipca w sali: lustro na całą ścianę, odcisk małej dłoni na wysokości kolan i wiatrak, który kręci głową, jakby na wszystko mówił „nie”. Przed tym lustrem przewinęły się czterolatki; dwunastolatki, które bardziej patrzą w szybę niż na panią; trzech chłopaków, którzy przyszli z siostrami, a teraz przychodzą pierwsi, i grupa wtorkowa, ludzie, którzy zaczęli tańczyć na emeryturze i nie opuścili zajęć nawet w dniu wizyty u dentysty.

Pani poprawia krótkimi zdaniami. „Ta broda”. „Ręce, przecież nie wieszacie prania”. „Patrzcie na publiczność, podłoga już zna ten taniec”. A my za nią: pięć, sześć, siedem, osiem, ten sam krok sto razy, aż przylgnie do podeszwy jak piosenka, której nie da się wyrzucić z głowy.

A potem jest Alba: pięć lat, kokarda wielkości otwartej dłoni i własny zegar, który zawsze spóźnia się o pół taktu. Kiedy grupa się obraca, Alba się zastanawia. Kiedy grupa kończy, ona robi ostatni obrót sama, bardzo poważna, z koniuszkiem języka na wierzchu. A pani klaszcze tak, jakby wyszło idealnie. Kiedy ktoś pyta, czy nie trzeba by jej poprawić, odpowiada, nie przestając liczyć: „Taktu można się nauczyć. Tego, co ona w sobie ma, nie”.

Dziś nie jesteśmy same. Za sceną zbierają się wszystkie szkoły i grupy taneczne z miasteczka, a na wysokości podłogi to istne zgromadzenie obuwia: buty flamenco z ćwiekami, które stukają nawet w bezruchu, śnieżnobiałe sneakersy do tańca współczesnego ze sznurówkami jak wyprasowanymi, espadryle z tasiemkami do tańców ludowych. Wszystkie na tym samym skrawku podłogi i nikt nikomu nie depcze po palcach.

Nerwy też słychać. Dziewczynka powtarza choreografię szeptem. Chłopak wiąże sznurówki po raz czwarty. Mama szuka gumki do włosów, którą ma na nadgarstku. Z każdej strony stoi jakaś nauczycielka i wszystkie robią to samo co nasza: głęboki oddech, całus w czoło i „bawcie się dobrze” wypowiedziane jak rozkaz.

Rusza muzyka i wychodzą. I tu jest coś, czego nikt nie wie: my też tańczymy. Zza kotary pani wystukuje każdy krok stopami, malutko. Pięć, sześć, siedem, osiem. Kiedy oni się obracają, my się obracamy. Kiedy unoszą ręce, ona unosi je do połowy, jakby pomagała z daleka.

Przy ostatnim obrocie Alba zostaje sama, pół taktu z tyłu, jak zawsze. Ale dziś patrzy na nią cały plac. Kończy obrót, staje i rozkłada ręce. A Plaza de la Constitución robi to, co pani robi od lipca: klaszcze, jakby wyszło idealnie. Bo wyszło idealnie.

Przy ukłonach maluchy ciągną panią za rękę i wyprowadzają ją na scenę. Opiera się troszeczkę. I tak, po raz pierwszy, stajemy na deskach z taśmą naprawczą na widoku, przed połową miasteczka. Nikt na nas nie patrzy, rzecz jasna. Wszyscy patrzą na panią, która płacze i mówi, że to przez reflektory.

Potem będą wybory Królowych i Mistera oraz nagrody, ale to już inna historia. W listopadzie pierwsza próba. Alba już zapowiedziała, że w przyszłym roku zdąży. Pani powiedziała jej, żeby się nie spieszyła, że na nią poczekamy.

Kastaniety z ciemnego drewna od lat milczały, zawieszone na haczyku na ramie okna wychodzącego na Calle Alta. Przytrzymywane czerwonym sznurkiem wyblakłym od słońca Torrox, stały się jeszcze jedną ozdobą, na równi z kalendarzem z apteki i ceramicznym talerzem, którego nikt nie odważy się zdjąć ze ściany. Należały do mojej babci. A babcia, niech spoczywa w pokoju i tańczy w chwale, grała na nich jak z karabinu: na weselach w miasteczku mówiło się, że jeśli posadzą ją blisko orkiestry, perkusista popada w depresję.

Każdego października, kiedy trąbki i bębny ferii zaczynały dudnić w dół zbocza w stronę placu, tamten pokój robił się cichszy niż kiedykolwiek. Na zewnątrz rakiety, orkiestry dęte i pan próbujący głośnik odwiecznym „tak, tak, próba, raz, dwa”. W środku dwa kawałki drewna patrzące na mnie z okna jak pies, który wie, że dziś nie wyjdzie na spacer.

Tamtego ferialnego popołudnia wiatr, który wiał od morza, wślizgnął się między doniczki z pelargoniami bez cienia dobrych manier. Podmuch pchnął lakierowane drewno o futrynę: suche, niezgrabne, ale wyraźne klak. Jedno. Ale w Torrox jedno klak w samym środku ferii to deklaracja zamiarów.

Na dole grupa sąsiadek w sukienkach w groszki szła pod górę ze śmiechem na tańce, z wachlarzami w pozycji bojowej. Słysząc trzask, Paqui, która ma takie ucho do rytmu, że pozazdrościłoby jej konserwatorium, podniosła wzrok, szybko zaklaskała i krzyknęła w stronę balkonu:

– Dawaj ten terkot, już jest feria!

– To był wiatr! – odpowiedziałam, wychylając się.

– To niech wiatr zejdzie potańczyć, miejsca tu nie brakuje! – dodała inna, a reszta zgięła się wpół ze śmiechu nad falbanami.

Patrzyłam na kastaniety. One patrzyły na mnie. A przynajmniej tak mi się wydawało, bo na ferii niczemu nie można ufać. Zdjęłam je ostrożnie, rozwiązałam supeł i założyłam pętelki na kciuki. Nie próbowałam od wieków. Ostatnim razem, jako dziewięciolatka, jedna wyśliznęła mi się z ręki i trafiłam kota prosto w grzbiet. Kot nie wszedł do tego pokoju aż do Wielkanocy.

Wzięłam głęboki oddech. Przypomniałam sobie głos babci: „Tremolo zaczyna się od małego palca, nie od strachu”. I wypuściłam pierwsze uderzenie.

Wyszło czysto. Trrriá. W ciepłym wieczornym powietrzu, jakby drewno od lat czekało na sygnał.

Z ulicy wybuchła owacja jak na otwarciu ferii. Sąsiadki zaczęły wiwatować, ktoś krzyknął „olé twoja babcia!”, co, prawdę mówiąc, było dokładnie tym, co grało, a chłopczyk przechodzący z balonem SpongeBoba stanął z otwartą buzią. Rozkręciłam się i dołożyłam kolejny terkot, potem jeszcze jeden, bardziej niezdarny, a potem taki, którego nazwy nawet nie znam, ale dla mnie zabrzmiał jak chwała.

Drewno, nagrzane słońcem, przestało być żałobną ozdobą. Odzyskało głos. A pamięć, która od lat udawała smutek, włożyła groszki i wyszła na ulicę.

Kiedy lampiony na Calle Alta zaczęły zapalać się jeden po drugim, schodziłam już w dół za sąsiadkami, z kastanietami na kciukach i uśmiechem od ucha do ucha. Po drodze minęłam kota, wyglądającego z sąsiedniego okna. Spojrzał na mnie z urazą. Są rany, których nie uleczy nawet feria.

Od siódmej wieczorem leżę na bordowej aksamitnej poduszce, za sceną na Plaza de la Constitución, otoczona kablami, butelkami wody i panią z organizacji, która co pięć minut patrzy na mnie, jakbym miała uciec. Nie ucieknę. Jestem koroną. Diademem, żeby być dokładną: posrebrzany metal, dwanaście kamyczków, które błyszczą jak prawdziwe, i warstwa brokatu, którą ktoś wczoraj na mnie sypnął, „żeby lśniła w reflektorach”. Brokat, nawiasem mówiąc, jest już wszędzie: na poduszce, na stole i na wąsach oświetleniowca. Brokat nigdy nie schodzi. Brokat jest na zawsze.

Dziś wieczorem jest Gala Ferii i za dwadzieścia dziewiąta wybierane są Królowe i Mister 2026. Wciąż nie wiem, na jakiej głowie wyląduję, a dla korony to tak, jakby nie wiedzieć, w jakim domu przyjdzie mieszkać przez resztę roku.

Z poduszki widzę wszystko. Widzę kandydatki poprawiające makijaż z telefonem zamiast lusterka, oddychające głęboko i dodające sobie otuchy z zażyłością, której niejeden by pozazdrościł. Widzę mamę poprawiającą kok z trzema wsuwkami w zębach. Widzę dziadka, który wśliznął się za scenę pod pretekstem „przyniesienia butelki wody” i od dwudziestu minut nie odchodzi, bardziej przejęty, niż gdyby to on kandydował.

I widzę kandydatów na Mistera. Jeden ćwiczy uśmiech przed wyłączonym głośnikiem. Drugi powtarza pod nosem, co powie, jeśli wygra. A wszyscy zerkają na mnie z zazdrością, którą dobrze znam: Mister dostaje szarfę, a szarfa, mówiąc między nami, to nie to samo. Szarfa to dodatek. Ja jestem instytucją.

Rozbrzmiewają szkoły tańca i scena dudni. Moja poduszka drży. Moje kamyczki dzwonią. Pani z organizacji przytrzymuje mnie ręką, na wszelki wypadek, a ja korzystam z okazji, żeby podarować jej jeszcze trochę brokatu. Będzie mnie pamiętać do Bożego Narodzenia.

Potem nadchodzi ta chwila. Prowadząca podnosi głos. Rozlega się obowiązkowy werbel, ten sam na wszystkich galach świata, jakby na całą planetę zatrudniono jednego perkusistę. Napięcie można kroić nożem. Jedna kandydatka ściska dłoń drugiej. W pierwszym rzędzie ktoś wykrzykuje imię, a pół miasteczka go ucisza.

Pada imię. Oklaski, krzyki i zbiorowy uścisk na scenie, który prawie zrzuca mnie z poduszki. Czyjeś ręce mnie unoszą, niosą w stronę światła i po raz pierwszy w życiu patrzę prosto na cały plac. Setki telefonów wycelowanych we mnie. Lampiony. Dziecko na barana u taty z watą cukrową większą niż jego głowa.

Ląduję na polakierowanej fryzurze, która trzyma się jak mur. Wpasowuję się. Lekko przechylam się w lewo. Królowa się śmieje, przytrzymuje mnie ręką i szepcze do sąsiadki: „Jak mi spadnie, to umrę”. Nie spadam. Polakierowane fryzury to moja specjalność.

Z góry widzę Mistera, który z uszczęśliwioną miną debiutuje w szarfie, dziadka od butelki wody zalewającego się łzami i panią z organizacji, która z rezygnacją strzepuje brokat z włosów.

Czeka mnie rok uroczystości, zdjęć, parad i jakiegoś pudełka po butach. Ale dziś wieczorem, na samym szczycie Plaza de la Constitución, z całą ferią u stóp, wiem już, na jakiej głowie mieszkam. I lśnię. Oj, jak lśnię.

Jestem drabiną rozstawną. Siedem szczebli, nogi z żółtego włókna szklanego i naklejka na górze, która zabrania stawać na ostatnim. Nie jestem z aluminium, bo elektrycy nie ufają niczemu, co przewodzi. Ja, skoro nie przewodzę, to nawet furgonetki nie prowadzę: jeżdżę na bagażniku dachowym, przypięta dwoma gumowymi pająkami.

Środa, wpół do dziesiątej wieczorem, a ja mam nogi wbite w albero Llano de la Almazara. Do iluminacji zostało półtorej godziny. Atrakcje już podkręciły muzykę, bo do dziewiątej są cichutkie, a dzieciaki z Dnia Dziecka biegają od karuzeli z konikami do autodromu. Za to teren ferii wciąż tonie w ciemności: tysiące żarówek czekają, a czterech elektryków z czołówkami sprawdza, czy czekają nie na darmo.

Wielka brama to nie moja sprawa. Tę sprawdzają z dźwigu, który się wywyższa, bo sięga wszędzie. Ci od dźwigu mówią, że tam w górze, w trzecim rzędzie, na lewo od herbu, jest żarówka, która pyta, czy do twarzy jej w żółtym. Mnie przypada to, czego nie widać na zdjęciach: rozdzielnice, girlandy, małe łuki, gniazdka przy straganach.

Od piątej po południu Lucía wchodziła na mnie pięćdziesiąt trzy razy. Policzyłam; to jedyne, co drabina może robić, kiedy po niej chodzą. Wchodzi, patrzy, dokręca zacisk, schodzi, składa mnie, zarzuca na ramię i rozstawia dziesięć metrów dalej. Za nią idzie Andrés, brygadzista, z notesem i próbnikiem, który piszczy jak ptaszek. Jemu od ciągłego kucania strzyka w kolanie. Mnie w zawiasie. Rozumiemy się.

Chłopiec z balonem w kształcie delfina pyta Lucíę, czy to ona zapala ferię. „Ja dbam o to, żeby kiedy ktoś ją zapali, coś się stało” – odpowiada. Chłopiec uznaje, że to sprawy dorosłych, i odbiega.

Kwadrans po dziesiątej pojawia się buntowniczka: żarówka w girlandzie nad aleją straganów, dokładnie nad prażonymi migdałami. Przy próbie zapala się, gaśnie, znów się zapala i się zastanawia.

– Ta sobie z nas kpi – mówi Andrés.

Najpierw odcina się prąd. Zawsze. To pierwsza rzecz, której uczy się drabina elektryka, jeszcze przed własnym numerem seryjnym. Andrés opuszcza dźwignię, przydeptuje mi nogę butem, co jest naszym sposobem podawania sobie ręki, i Lucía wchodzi. Raz, dwa, trzy, cztery, pięć, sześć. Odkręca, patrzy i się śmieje: „Nie jest przepalona, jest poluzowana”. „Jak wszyscy o tej porze” – odpowiada Andrés. Ćwierć obrotu, dźwignia w górę, i buntowniczka świeci równo, grzeczniutka, jakby nigdy niczego nie przeskrobała. Dźwignia znów w dół: to jeszcze nie jej pora.

Za kwadrans jedenasta składają mnie i opierają o furgonetkę, między zwojem kabla a termosem wystygłej kawy. Ludzie ściągają pod bramę: wózki, paczki przyjaciół, rodziny ze sweterkiem na wypadek chłodu. Nikt tu nie patrzy. Cztery kamizelki odblaskowe w ciemności to żadne widowisko.

O jedenastej rozbrzmiewa odliczanie i feria zapala się od dołu do góry. Słychać bardzo długie oklaski. Sekret zawodu: elektrycy nie patrzą na światła. Patrzą na rozdzielnicę. Andrés ma latarkę wycelowaną w wyłącznik różnicowoprądowy jak ktoś, kto czeka na rzut karny. Jedna, dwie, trzy sekundy. Nic nie wybija.

Teraz tak. Andrés gasi latarkę, Lucía zdejmuje kask i cała czwórka podnosi wzrok z tym małym uśmiechem kogoś, kto wie, ile razy się wspinał, żeby to się wydarzyło. Nikt im nie klaszcze. Nie przejmują się tym. Lucía klepie mnie dwa razy po podłużnicy: „Dobra robota, koleżanko”.

Kwadrans po jedenastej w górę idą rakiety. Na dziś niech wspinają się inni.

Wyszedłem z kartonowego pudełka zaledwie czterdzieści minut temu. Wciąż czuję na sobie ten intensywny zapach nowego plastiku, świeżo zerwanej folii i kabla, przez który nigdy nie płynął prąd. Moje życie zawodowe zaczęło się bez okresu próbnego i bez docierania: w mgnieniu oka przeszedłem z ciemności magazynu na szczyt metalowego statywu, królując na głównej scenie Plaza de la Constitución. Z półki do gwiazdorstwa w jedno popołudnie.

Jest wpół do jedenastej w środę wieczorem. Patrzenie w dół z tej wysokości zapiera dech, a przecież ja, technicznie rzecz biorąc, nie oddycham. Plac zamienił się w ludzką falę, która grozi wylaniem się w uliczki Torrox. Setki głów tłoczą się pod rzędami żarówek, papierowe lampiony drżą na morskiej bryzie, a gwar tłumu podnosi się gęstymi falami, pachnącymi prażonymi migdałami i świeżo usmażonymi churros. Wszystkie oczy miasteczka patrzą prosto tam, gdzie stoję.

Przed chwilą akustyk postukał mnie dwa razy opuszkiem kciuka, żeby sprawdzić, czy reaguję. Pom, pom. Zadudniło w mojej membranie z siłą uderzenia kamieniem i bałem się, że luty w podstawie puszczą na żywo. Potem dmuchnął. Dmuchnął. Kto nauczył tego człowieka, że w mikrofon się dmucha? Wytrzymałem dzielnie, bez jednego sprzężenia, z godnością kogoś, kto wie, że ma misję.

Kwadrans po dziesiątej debiutuję na poważnie: radny ds. święta i burmistrz wchodzą z powitaniem, a ja trzymam fason jak weteran. Ale najważniejsze dopiero przed nami. O wpół do jedenastej uroczyste otwarcie ferii, pregón. I w tym roku nie wygłasza go jedna osoba: wygłasza go cały miejscowy zespół pieśni i tańca, w komplecie.

Wchodzą na scenę gęsiego, w galowych strojach, z pięknie ułożonymi chustami, z kastanietami wystającymi z kieszeni i z tą mieszanką radości i tremy, którą czuć nawet w obcasach. Jest ich wielu. Ja jestem jeden. Liczę i oblewa mnie zimny pot: jeśli każdy zbliży się na trzy milimetry do mojej siatki, po tej nocy będę potrzebował urlopu.

Pregón przechodzi z rąk do rąk. Jeden głos opowiada, jak wyglądała feria dawniej, z papierowymi lampionami i zabawami do świtu. Inny wspomina tych, których już nie ma, i cały plac milknie. Jeszcze inny wyciąga anegdotę, przy której śmieje się nawet akustyk. A ja skaczę z dłoni do dłoni jak pałeczka w sztafecie i w każdej czuję inny puls: jedna drży, inna ściska, a jeszcze inna trzyma mnie z taką czułością, że prawie się wzruszam.

Pod koniec ktoś wystukuje rytm kostkami palców o pulpit. Odzywają się kastaniety. I cały zespół zaczyna miejscową pieśń na kilka głosów, która wpada w moją siatkę jak wichura i wychodzi z głośników zamieniona w coś, czego nie umiem wyjaśnić. Po raz pierwszy w moim krótkim życiu rozumiem, do czego służy mikrofon: nie do tego, żeby było głośniej, tylko do tego, żeby wszystkich było słychać naraz.

Potem wszyscy podchodzą, tłocząc się wokół mojej srebrnej kopułki, jednocześnie nabierają powietrza i krzyczą chórem:

– Mieszkanki i mieszkańcy Torrox, niech się zacznie feria!

Impuls pędzi jak błyskawica przez moją miedzianą kolumnę do głośników na placu. Tłum wybucha jednogłośną owacją braw, gwizdów i wiwatów, od której drżą moje obwody. Ktoś odpala rakietę. Budzi się niemowlę. Babcia z pierwszego rzędu krzyczy „przystojniaki!”, i nie wiem, czy chodzi jej o nich, czy o mnie.

Mój chrzest bojowy okazał się pełnym sukcesem. Od tej chwili przez moje gardło przechodzi głos całego miasteczka: przemowy, loterie, komunikaty o zgubionych dzieciach i od czasu do czasu „proszę przestawić źle zaparkowany samochód”. Jestem mikrofonem z otwarcia ferii. I zamierzam wytrzymać do ostatniego „niech żyje Torrox!”.

Jestem żarówką numer 4817 na bramie wesołego miasteczka, trzeci rząd od góry, na lewo od herbu. Przyznaję, to nie jest eksponowane miejsce. Te na środku zgarniają wszystkie zdjęcia. Ale stąd, z góry, na Llano de la Almazara, widać całą ferię: atrakcje, stragany z turrónem, uśpiony diabelski młyn i morze ludzi czekających, aż się zapalimy.

Bo dziś o jedenastej nas zapalają. Władze. Z przemówieniem i w ogóle. A dla ferialnej żarówki to jak debiut na balu.

Wisimy tu od tygodnia. Tydzień zachodniego wiatru, ciekawskich mew i robotników na dźwigu mówiących rzeczy w rodzaju „w tym rzędzie nie mam prądu” albo „puknij ją lekko, zobaczymy”. Mnie puknęli dwa razy. Podziałało. Nie będę wchodzić w szczegóły.

Obok mnie wisi 4818, która jest bardzo nerwowa. Całe popołudnie pyta, czy będzie widać jej żarnik, czy dobrze jej w żółtym i czy jest szansa, że wymienią ją na jedną z tych nowoczesnych. „Nowoczesne nie mają duszy” – mówię jej, chociaż technicznie obie jesteśmy nowoczesne. Trzeba ludzi podnosić na duchu.

O wpół do jedenastej po kablu przebiega plotka, jak prąd niskiego napięcia. Że burmistrz jest już na placu. Że radny ma przemówienie w kieszeni. Że jest przycisk. Duży czerwony przycisk, mówią, jak w filmach. 4818 jest przekonana, że jak źle naciśną, wybuchniemy wszystkie. Tłumaczę jej, że to tak nie działa. Nie wierzy mi. 4816, z drugiej strony, się nie wypowiada: jest przepalona od wtorku i nikt tego nie zauważył. Przeżywa ferię po ciemku, z godnością godną podziwu.

Na dole ludzie zaczynają patrzeć w górę. Dzieci z balonami. Pary trzymające się za ręce. Paczka chłopaków w koszulach na wierzch robi sobie zdjęcia ze zgaszoną bramą „na przed i po”. Pani z wózkiem mówi do męża: „w tym roku dali więcej żarówek”, a ja puchnę z dumy, chociaż jesteśmy te same co w zeszłym roku.

Nadchodzi ta chwila. Zapada dziwna cisza, jak wtedy, gdy w kinie gaśnie światło. Ktoś zaczyna odliczanie. Dziesięć, dziewięć, osiem… Czuję mrowienie w gwincie. Siedem, sześć… 4818 krzyczy: „nie chcę!”. Pięć, cztery… Olbrzymia ćma siada na mnie akurat teraz, jak fanka, która wdziera się na scenę. Trzy, dwa…

Jeden.

Prąd przeszywa mnie nagle, od gwintu po czubek. Zapalamy się wszystkie naraz, kaskadą, od dołu do góry, jakby cała brama wzięła oddech. Na dole słychać przeciągłe „ooooch!”, takie odwieczne ferialne „ooooch”, a za nim oklaski, które docierają aż do diabelskiego młyna. Ćma odlatuje jak z procy, oślepiona, żeby przemyśleć swoje życie.

4818 świeci jak nigdy. Chyba trochę płacze, choć u żarówki wygląda to jak odblask. „Dobrze wyglądam?” – pyta. „Jesteś prześliczna” – mówię jej. I to prawda.

Jedyną, która wciąż jest zgaszona, jest 4816. Ale proszę, wśród tylu świateł ciemna dziurka też ma swój urok. Jakieś dziecko pokazuje ją palcem i mówi do mamy: „Patrz, ta puszcza oko”.

I tak świecimy przez pięć nocy z rzędu, oświetlając pocałunki, potknięcia, churros i spotkania po latach. Trzeci rząd, na lewo od herbu. Jeśli będziecie przechodzić pod bramą, pomachajcie. Będę was widzieć.

Mówią na mnie „teczka z nutami”, a ja się nie sprzeciwiam. Ale nut, prawdziwych nut, nie mam ani jednych: ani pięciolinii, ani klucza wiolinowego. Mam teksty. Trzydzieści dwie sevillany i rumby pogrubioną czcionką, każda w swojej plastikowej koszulce, i niebieski grzbiet z naklejką słonecznika, która odkleja się od dwóch ferii.

Tak naprawdę mam w sobie ołówek. Rok prób zapisany na marginesach. „Tu oddech”. „NIE przyspieszać”, podkreślone dwa razy. „Wchodzi drugi rząd”. Strzałka, która nie wiem, dokąd prowadzi. A na stronie jedenastej krąg po kawie z mlekiem z lutego, który jest już częścią piosenki. Ołówek mieszka zaczepiony o moje kółko, z gumką startą od ciągłego zmieniania zdania.

Należę do Loli. Loli zna wszystkie teksty. Od przodu, od tyłu i z zamkniętymi oczami, bo tak właśnie śpiewa. Nie zajrzała do mnie na próbie od marca. Ale nie wejdzie na scenę, jeśli nie trzyma mnie otwartej w dłoniach. Na wszelki wypadek. W tym chórze „na wszelki wypadek” ma dłuższy staż niż bębenek.

Czwartek, pierwszy dzień ferii, południe, Caseta del Mayor w Jardines de Picasso. Trzynaste spotkanie rocierowskich chórów seniorów. Przyjeżdżają chór z miasteczka, z Torrox Costa i chóry z Nerji i Vélez-Málaga. Chusty na szyjach, kwiaty we włosach, świeżo wyprasowane bluzki i cztery gitary strojone jednocześnie, każda przekonana, że to ta obok fałszuje.

I przyjeżdżają inne teczki. Czerwona z wybrzeża, z koszulkami pofalowanymi od wilgoci. Jedna w groszki, która nie przestaje się popisywać. I jedna z Vélez, tak gruba, że już się nie domyka i jedzie ściągnięta gumką. Przyglądamy się sobie tak, jak przyglądają się teczki: po marginesach. Ta z Vélez ma więcej ołówka niż ja. Nie zamierzam nikomu o tym mówić.

Nasza kolej. Loli staje w drugim rzędzie, otwiera mnie, bierze głęboki oddech, a dyrygent odlicza brodą. Pierwsza sevillana. Jestem otwarta na stronie siódmej. Śpiewają trzecią. Nieważne. Loli śpiewa z uśmiechem, który nie mieści się jej w chuście, a ja lekko drżę w jej dłoniach przy każdym „olé!” publiczności.

Kiedy śpiewają inni, coś odkrywam: śpiewamy prawie te same piosenki, ale każdy chór oddycha w innym miejscu. My nabieramy powietrza przed refrenem; ci z Nerji zaraz po nim. Przez rok zapisywałam, gdzie oddychać, a okazuje się, że powietrze dzieli się tak, jak komu wygodnie.

Na koniec dzieje się to, co musi się stać: wszystkie cztery chóry kończą na scenie jednocześnie, ściśnięte na podeście pomyślanym dla jednego, śpiewając tę samą sevillanę. Nikt nie otwiera teczki. Nie ma potrzeby. Loli zamyka mnie, przyciska do piersi i śpiewa, jakby sama napisała ten tekst.

Potem przychodzą tańce latynoskie: cumbia, salsa, pasodoble. Loli zostawia mnie na futerale gitary i tańczy pasodoble z panem z Vélez, który trzyma rytm nawet brwiami. Potem salsę z dwiema sąsiadkami z wybrzeża. Loli, która na próbach nie rusza się ze swojej płytki, robi więcej obrotów niż diabelski młyn na Llano de la Almazara.

Kiedy muzyka milknie, zabiera mnie z futerału i po raz pierwszy tego dnia na mnie patrzy. Wyjmuje ołówek z kółka i na ostatniej stronie, pod końcową sevillaną, pisze okrągłym pismem: „Tu wszyscy razem”.

To najpiękniejsza notatka, jaką mam. I jedyna, której nie trzeba będzie ćwiczyć. O szóstej wieczorem w tej samej casecie śpiewają inne chóry. Loli mówi, że przyjdzie tylko posłuchać. Już schowała mnie do torebki. Na wszelki wypadek.

Nie wiem, do kogo należę. Mówię to bez dramatu: u składanego stołu to całkiem normalne. Biały blat, rurkowe nogi składane do środka i zatrzask, który rozumieją tylko cierpliwi. Pod spodem flamastrem napisano „ZWRÓCIĆ DO”, a za tym sześć nazw stowarzyszeń skreślonych jedna na drugiej. Ostatnia też nie jest właściwa.

Pożyczano mnie tyle razy, że już nie wracam: przechodzę dalej. Jedna peña zostawia mnie pod drzwiami klubu, klub wkłada mnie do furgonetki bractwa, a bractwo pożycza mnie rodzicom ze szkoły. Jedyne, co moje, to kawałek kartonu z pudełka po herbatnikach, złożony na cztery, pod kulejącą nogę. Każdy, kto mnie rozkłada, o tym wie.

Moje CV mieści się w moich plamach. Krąg czekolady, który nie schodzi nawet wybielaczem. Ślad taśmy klejącej po długopisie do zapisów, bo na ferii długopisy emigrują. I lepki róg z czasów, gdy sprzedawałam losy na cele dobroczynne o kosz z oliwą, turrónem i kocem. Wygrał go chłopczyk, który poszedł do domu otulony kocem, jak kanapowy superbohater.

We wtorek byłem na grach planszowych w klubie seniora. Ja jako stół; oni grali. Nigdy nie pozwolili mi rzucić kostką. W środę, w Kompleksie La Granja, zapisywałem pary do turnieju pétanque, które wpisywały się pięknym charakterem pisma i z notarialną powagą.

Dziś, w czwartek, wypada mi Caseta del Mayor w Jardines de Picasso. W południe śpiewają chóry seniorów, a potem jest cumbia, salsa i pasodoble. Czekam złożony z tyłu, obok pudełka po butach pełnego medali, a przy pasodoble drżą mi zawiasy. Mam to we krwi. W żelazie.

O wpół do drugiej przychodzi dwoje wolontariuszy, żeby mnie rozłożyć. Rozkładanie mnie ma swój ceremoniał: ciągnie się zatrzask, dopycha nogę kolanem i mówi się „gotowe” dwa razy, bo za pierwszym razem nigdy nie jest gotowe. Potem ktoś kuca, żeby poszukać kartonu. Karton zawsze jest. Na wierzch prześcieradło wyprasowane w którymś domu w miasteczku i dwie klamerki do bielizny.

I przychodzą puchary: złote, plastikowe, z malutkim zawodnikiem na szczycie, który zawsze wygląda, jakby miał coś powiedzieć. Duże z tyłu, małe z przodu, jak na zdjęciach ślubnych. Ważą tyle co nic. Ciężkie jest wszystko inne: pełna caseta, ludzie stojący z tyłu i wnuczek, który głośno pyta, który puchar jest babci.

O drugiej zaczyna się wręczanie. Przy każdym nazwisku ktoś wstaje, przechodzi przez casetę wśród oklasków i idzie prosto do mnie. Para od pétanque unosi najwyższy puchar, jakby to był puchar Europy. Na każdym zdjęciu czyjaś dłoń opiera się o moją krawędź. Wytrzymuję. Po to mam karton.

Puchary pójdą do witryn i na stoliki w salonach. Mnie nikt nie oklaskuje i to rozumiem. Boli mnie, że nie oklaskują też tych, którzy mnie przynieśli. Ci ludzie przychodzą pierwsi, z kluczami do magazynów, które nie są ich, i wychodzą ostatni, z rękami pachnącymi żelazem. W międzyczasie rozstawiają, zapisują, podają i zbierają krzesła, kiedy milknie muzyka. Na plakacie ferii ich nie ma. Jest wszystko inne.

O czwartej nikt mnie nie składa. Przesuwają mnie o trzy metry i przykrywają ceratą w kwiaty: o wpół do siódmej jest czekolada. Jakaś pani puka we mnie dwa razy i zapowiada, że w piątek chce mnie na serwetki do paelli. Zanim odejdzie, kuca, szuka miejsca pod sześcioma skreślonymi nazwami i pisze flamastrem: „DLA TEGO, KTO GO POTRZEBUJE”.

Pierwszy raz ktoś trafił z moim adresem.

Nikt przy zdrowych zmysłach nie nazwałby śniadaniem wciągnięcia koła churros z czekoladą o piątej po południu w czwartek, ale w środku ferii zegary tracą resztki wstydu. Moja nosicielka, kobieta o energicznym kroku i koku tak ciasnym, że działa jak lifting, uznała, że zanim spełni święty obowiązek, trzeba nakarmić ciało. „Na pusty żołądek nie modli się dobrze” – orzekła. I tak spędziłem pierwsze dwadzieścia minut życia towarzyskiego: leżąc na stoliku na Paseo de las Moreas, unikając kropel gorącego tłuszczu i kłębów smażeniny, które omal nie zwarzyły moich goździków przed czasem.

Trzeba wyjaśnić, że nie jestem byle bukiecikiem z balkonu. Jestem uroczystą ofiarą dla świętych patronów Torrox. Dwanaście nieskazitelnie białych mieczyków, pół tuzina karminowych goździków i zielona jedwabna wstążka, która właśnie podróżuje przyciśnięta do spoconego przedramienia. W kwiaciarni traktowali mnie jak księcia: świeża woda, celofan i „ale ładnie wyszedł” od sprzedawczyni. A teraz pachnę budką z churros. Takie jest życie bukietu.

Podczas podwieczorku kelner spojrzał na mnie i zapytał, czy wstawić mnie do wody. Moja właścicielka powiedziała, że nie, że wytrzymam. Wytrzymać, wytrzymuję. Ale kropla czekolady spadła mi na płatek i nikt jej nie wytarł. Noszę ją jak medal.

Prawdziwy dramat zaczął się, gdy ruszyliśmy pod górę. Pochód na Plaza de la Constitución to gęsta rzeka pobożności, chust i życzliwych przepychanek. Dziesięć po piątej roztargniony pan w okularach przeciwsłonecznych cofnął się tyłem, przeżuwając churro, i omal nie ściął moich trzech mieczyków z prawego rogu. Moja właścicielka uniknęła go zwodem biodra, którego pozazdrościłby torreador. Pan nawet się nie zorientował.

Dwie przecznice dalej chłopiec z balonem z helem w kształcie traktora próbował zaplątać sznurek między moimi łodygami. Przez kilka dramatycznych sekund traktor i ja tworzyliśmy jeden aerostat. Gdyby powiało trochę levante, wylądowałbym w Nerji. Mama chłopca rozplątała węzeł, przepraszając, a moja właścicielka odpowiedziała „nic się nie stało, córeczko” z tym uśmiechem, który tak naprawdę znaczy „jak złamie się choć jeden mieczyk, to porozmawiamy”.

Znosiłem szarpnięcia z godną pochwały roślinną godnością, kuląc płatki za każdym razem, gdy wachlarz machany z odrzutową siłą golił mi koronę. Na tej ferii wachlarze nie wachlują: startują.

Z mojej wieży obserwacyjnej widzę już feretrony Virgen de las Nieves i San Roque odcinające się od czystego nieba. Biją dzwony. Trzeszczą mi łodygi pod naciskiem palców właścicielki, która przyspiesza kroku wśród wiwatów i dzwonów, torując sobie drogę łokciami jak na wyprzedażach.

Dotrę do ołtarza, pachnąc bardziej przypalonym cukrem i smalcem niż dzikim polem, to pewne. Ale dotrę w całości, z moimi dwunastoma mieczykami, sześcioma goździkami i plamą czekolady, która, jak się dobrze przyjrzeć, wygląda jak groszek na sukni flamenco. W Torrox nawet kwiaty wiedzą, że żeby zasłużyć na niebo, najpierw trzeba przetrwać ferię.

Są przedmioty, które rodzą się, by błyszczeć, i takie, które rodzą się, by wytrzymywać. Ja należę do tych drugich. Jestem białym plastikowym krzesłem, model ogródkowy, z lekko rozjechanymi nogami i rysą na oparciu z czasów, gdy na weselu użyto mnie jako drabiny. Na Plaza de la Constitución jest wiele takich jak ja. Ale w czwartek ferii o szóstej po południu, kiedy zaczyna się Bolerazo, jesteśmy najbardziej pożądaną rzeczą w miasteczku. Bardziej niż cień. Bardziej niż wolne miejsce parkingowe.

Bo Bolerazo w ramach „La Movida del Tardeo” to poważna sprawa: trzy godziny bolerów i pół Axarquii, które chce ich słuchać na siedząco. A krzeseł, prawdziwych krzeseł, nie starcza dla wszystkich.

Kwadrans po piątej przychodzą pierwsze. Trzy panie z wachlarzami, forpoczta paczki przyjaciółek, które nazywają siebie „Szybkie Wachlarze”. Nie siadają: rezerwują. A rezerwowanie krzeseł na ferii ma niepisany regulamin bardziej skomplikowany niż kodeks cywilny. Torebka na siedzeniu to jedna osoba. Kurtka – pół. Otwarty wachlarz – ktoś, kto „zaraz przyjdzie”. Paczka pestek niczego nie rezerwuje, ale onieśmiela.

Na mnie kładą wiklinową torebkę wielkości walizki kabinowej. Mam już właścicielkę.

Przez dobrą godzinę bronię się sama. Przechodzi pan z lodem i patrzy na mnie znacząco; widzi torebkę i idzie dalej. Przechodzi młoda para; ona robi ruch, żeby mnie wziąć, a on dotyka jej ramienia i wskazuje wiklinę z szacunkiem, z jakim wskazuje się herb szlachecki. Przechodzi chłopiec i pyta, czy może usiąść „na chwileczkę”. Torebka nie odpowiada, ale jedna z pań, z trzech metrów, owszem: „Zajęte, kochanie”. Ma słuch rysia.

O szóstej zaczynają się bolera. Moja właścicielka to wesoła kobieta w kwiecistej sukience, która nuci pod nosem w sposób, od którego wibruje mi siedzisko. Wzdycha w refrenach i wachluje się w zwrotkach. Przy „Historia de un amor” wymyka się jej łza, która spada prosto na moją krawędź.

I wtedy nadchodzi niebezpieczeństwo. Rozbrzmiewa wolne, przepiękne bolero, a siwowłosy pan w nienagannej koszuli wyciąga do niej rękę: „Zatańczymy?”. Waha się pół sekundy. Patrzy na torebkę. Patrzy na krzesło. Patrzy na pana. I wstaje.

Błąd taktyczny. Ledwie oddala się o cztery kroki, pani z innej paczki, która stała od trzech kwadransów, widzi, że jestem wolna. Mierzy odległość. Waha się. Ale torebka rezerwuje tylko wtedy, gdy właścicielka jest w zasięgu wzroku, a właścicielka tańczy właśnie przytulona do dżentelmena. Nowo przybyła bardzo ostrożnie zdejmuje torebkę, stawia ją na ziemi i siada.

Tego, co dzieje się potem, nie opisuje żadne bolero. Moja właścicielka wraca, widzi scenę, zostawia dżentelmena w pół zdania i przecina parkiet z determinacją godną styczniowych wyprzedaży. Następuje szybka rozmowa, ściszonym głosem, pełna „przepraszam, córeczko”, „ale było wolne” i „jak wolne, przecież leżała torebka”. Szybkie Wachlarze wstają solidarnie. Druga paczka też. Przez kilka sekund plac wstrzymuje oddech.

I wtedy ze sceny ktoś, kto wszystko widział, podchodzi do mikrofonu: „Tę dedykujemy dwóm paniom od krzesła”. I zaczyna się „Dos gardenias”.

Cały plac się śmieje i klaszcze. Obie panie patrzą na siebie, też wybuchają śmiechem i w końcu dzielą się mną: jedna siedzi, druga opiera się o oparcie, i śpiewają razem. Pod koniec popołudnia wymieniają się numerami telefonów.

Skończyłam noc na stosie z czterdziestoma innymi krzesłami, ze śladem szminki na oparciu i z tą samą rysą co zawsze. Ale z satysfakcją, że połączyłam dwie paczki. Są krzesła, które służą do siedzenia. I są krzesła, które piszą historię.

Przetrwać sześćdziesiąt lat w szkatułce Carmen, żeby skończyć, tocząc się pod składanym stołem w Caseta del Mayor – tego nie było w moich planach emerytalnych. Nie jestem plastikową błyskotką ze sklepiku na rogu, z tych, które po drugiej ferii zielenieją ze wstydu. Jestem złotym filigranowym kołem, masywnym i szlachetnym, zamówionym swego czasu na ślub w kościele Nuestra Señora de la Encarnación. Widziałem, jak przemijają mody, polakierowane fryzury zdolne przetrwać wichurę i całe pokolenia wnuków, które myliły mnie ze smoczkiem. Dlatego to, że mój los przypieczętowało źle wymierzone pasodoble w samym sercu Jardines de Picasso, wydaje mi się co najmniej niewybaczalną zniewagą.

Winna była orkiestra. Około szóstej po południu klawiszowiec postanowił zaatakować „Campanerę” z przesadnym entuzjazmem. Carmen, ośmielona kieliszeczkiem anyżówki („tylko jeden, na zimno” – powiedziała przy dwudziestu ośmiu stopniach) i świąteczną atmosferą, rozkręciła się. Poprawiła chustę na ramionach, odrzuciła trwałą do tyłu z werwą niestosowną do jej osiemdziesięciu dwóch lat i ruszyła na parkiet pod rękę z Paco, który mało tańczy, ale mocno trzyma.

Pierwszy obrót: idealny. Drugi obrót: Carmen poczuła się jak Lola Flores. I właśnie wtedy zapięcie przy moim płatku ucha, zmęczone dziesięcioleciami służby bez jednego zwolnienia, powiedziało: dość.

Odczepiłem się w ciszy, zatoczyłem idealną parabolę w gęstym powietrzu casety, odbiłem się od plastikowego talerza z resztkami sałatki jarzynowej i wylądowałem na bruku z brzękiem, którego nikt nie usłyszał. Sześćdziesiąt lat lojalności i ani jednego smutnego „ojej!”.

Z podłogi świat seniorów to niebezpieczna dżungla. Perspektywa bardzo się zmienia, kiedy ma się trzy centymetry średnicy i jest się otoczonym lasem aluminiowych nóg krzeseł, lasek z gumowymi końcówkami i butów ortopedycznych szurających w rytmie dwa na cztery. W pięć minut uniknąłem dwóch niskich lakierowanych obcasów, serwetki umazanej czekoladą i kółka balkonika pana Juliána, które przejechało zaledwie kilka milimetrów od mojego filigranu. Pan Julián, nawiasem mówiąc, tańczy z balkonikiem lepiej niż niejeden bez.

Carmen niczego nie zauważyła. Dalej swobodnie wymachiwała rękami, uśmiechała się do sąsiadek i prezentowała nagie lewe ucho jak ktoś, kto pokazuje nowy pieprzyk. Mój partner, prawe koło, wciąż wisiał przy drugim uchu i przysiągłbym, że zerkał na mnie z wyższością. Zawsze był stabilniejszy z nas dwóch. I bardziej przemądrzały.

Nagle czarny aksamitny but zahamował tuż przede mną. Dłoń w klejnotach, pełna starych pierścionków, drżąca, ale celna, zjechała powoli między papierowym obrusem a halką, jak chwytak w automacie, który nigdy nie łapie pluszaka. Tyle że ten mnie złapał.

– Na miły Bóg, Carmen! – zawołała Encarna, unosząc mnie w sękatych palcach z zadowoleniem kogoś, kto znalazł piracki skarb. – Gubisz posag po kątach!

– Ojej, mój kolczyk! – powiedziała Carmen, łapiąc się za ucho. – Tańczę z takim wdziękiem, że gubię biżuterię!

Parsknęła śmiechem, który zagłuszył talerze, dała mi szybkiego całusa i jednym kliknięciem przywróciła mnie na miejsce. Paco czekał już na nią z otwartymi ramionami, a klawiszowiec, ten nieodpowiedzialny typ, zaczął „Paquito el Chocolatero”.

Chyba czeka mnie jeszcze co najmniej trzy kawałki. Uczepiłem się płatka ucha ze wszystkich sił.

Wyjmują mnie raz w roku. Przez resztę czasu wiszę na gwoździu w kuchni, między durszlakiem z historią a kalendarzem sprzed trzech lat, którego nikt nie zdejmuje, bo ma bardzo ładne zdjęcie rzeki. Jestem chochlą. Stalowa, z długim trzonkiem i pojemnością dokładnie jednej porządnie nalanej filiżanki czekolady. Ani kropli więcej. Ani kropli mniej. Tego nauczyła mnie Pepa, która rządzi garnkiem i ma rękę chirurga i cierpliwość świętej.

W czwartek ferii o wpół do siódmej wieczorem pracuję w Caseta del Mayor w Jardines de Picasso. Czekolada, którą przygotowują kobiety z pewnego miejscowego stowarzyszenia. Najbardziej wyczekiwane wydarzenie kulinarne w kalendarzu, przed Wigilią i daleko przed każdym weselem.

Garnek jest ogromny. Gdybym do niego wpadła, znaleźliby mnie na Wielkanoc. Czekoladę miesza się od piątej z cierpliwością alchemika: mleko, czekolada do picia i sekret, który przekazują sobie szeptem i którego ja, przez lojalność, nie zamierzam zdradzić. Powiem tylko, że pachnie dzieciństwem. I cynamonem. Ups, już powiedziałam.

Kwadrans po szóstej jest już kolejka. Dwadzieścia po szóstej kolejka okrąża casetę. Dwadzieścia pięć po szóstej pan w berecie próbuje wepchnąć się bez kolejki pod pretekstem, że on „tylko popatrzeć”. Nikt nie przychodzi popatrzeć na czekoladę. Lola, która pilnuje kolejki z autorytetem policjanta drogówki, odsyła go na koniec z uśmiechem, który nie znosi sprzeciwu.

Zaczyna się wydawanie. Zanurzam się w garnku, wynurzam, napełniam filiżankę i znów się zanurzam. Do środka, na zewnątrz. Do środka, na zewnątrz. Jestem maszyną. Obok mnie koleżanka rozdaje churros szczypcami z prędkością, która powinna być zakazana. Inna zbiera kubki. Inna dopinguje: „Starczy dla wszystkich, nie pchajcie się!”. To idealna choreografia.

Ze swojego stanowiska widzę całe miasteczko. Widzę babcię, która prosi o „troszeczkę, bo jestem na diecie”, a potem prosi, żeby dolać jej jeszcze trochę. Widzę wnuczka, który ubrudził się po brwi i twierdzi, że to kuzyn. Widzę małżeństwo, które od pięćdziesięciu lat dzieli się filiżanką, bo według niego „tak szybciej stygnie”, a według niej „tak on nie wypije wszystkiego”.

I widzę pana w berecie, który jest już na trzeciej rundzie. Za każdym razem przynosi inną wymówkę. Pierwsza filiżanka była dla żony. Druga dla siostry. Trzecia dla „sąsiadki, która nie może chodzić”. Pepa patrzy na niego znad okularów, zanurza mnie do samego dna garnka i nalewa mu porządną filiżankę. „Dla sąsiadki” – mówi. „Dla sąsiadki” – odpowiada on. Oboje wiedzą, że żadnej sąsiadki nie ma. To też jest feria.

O wpół do ósmej garnek zaczyna pokazywać dno. Muszę skrobać, a to najtrudniejsza i najbardziej ceniona część, bo czekolada z dna jest najgęstsza, smakuje niebiańsko. Są ludzie, którzy czekają specjalnie. Mądrzy ludzie.

Kiedy wszystko się kończy, myją mnie gorącą wodą, wycierają haftowaną ściereczką i wieszają z powrotem na gwoździu, obok durszlaka i kalendarza z rzeką. Przez tydzień pachnę czekoladą. Nie narzekam.

Do następnej czekolady został mi cały rok. Ale w czwartek przez godzinę byłam najważniejszą chochlą w Torrox. A pan w berecie, jestem pewna, też mnie pamięta.

Wspinaczka po Calle Calzada w wieku zaledwie czterech lat, w sukience flamenco wykrochmalonej bardziej niż koszula pana młodego, to przedsięwzięcie o epickich rozmiarach. Nieves szła zdecydowanie, kołysząc błękitnymi falbanami przy każdym drobnym kroku i zerkając, jak frędzle chusty łaskoczą ją w ramiona. Co trzy kroki zatrzymywała się, żeby sprawdzić, czy falbany wciąż są na miejscu. Były.

Dla niej nie było to zwykłe popołudnie: to była jej pierwsza prawdziwa feria. Poprzednie się nie liczyły, bo albo jechała w wózku, albo zasypiała, zanim dotarła do karuzel. Tym razem nie. Tym razem miała kwiat we włosach, klipsy w uszach i misję: zobaczyć wszystko. Olbrzymi świat kolorowych żarówek zawieszonych na niebie, odległej muzyki i wesołego gwaru, który toczył się w dół brukowanym zboczem Torrox.

W połowie podejścia, przed witryną cukierni, małe espadryle zahamowały z piskiem. Jak samochód przy kontroli drogowej.

– Patrz, mamo! – wskazała palcem przyklejonym do szyby, zafascynowana rzędem ciastek pokrytych przypiekanym kremem.

Rodzice wymienili spojrzenie zrezygnowanej zmowy. Dobrze wiedzieli, że negocjacje ze zdeterminowaną flamenką w połowie zbocza to przegrana bitwa. Tata spróbował klasycznego „później, w drodze powrotnej”. Nieves odpowiedziała mu spojrzeniem kogoś, kto wie, że „później, w drodze powrotnej” to język wymyślony przez dorosłych, żeby nic nie kupować. Kilka minut później trzymała łup w obu rączkach z ostrożnością kogoś, kto przenosi dynamit.

Ugryzła pierwszy entuzjastyczny kęs, zamykając oczy, żeby rozsmakować się w cukrze jak zawodowa degustatorka. Ale fizyka ferii nie wybacza. Gęsta, zdradliwa kropla kremu spłynęła z kącika ust, zawahała się chwilę na brodzie, jakby się zastanawiała, i runęła prosto na biały groszek na piersi.

Cisza, która zapadła, była absolutna. Nawet orkiestra miejska w oddali jakby ściszyła głos. Nieves opuściła brodę, zrobiła oczy jak spodki i wbiła wzrok w katastrofę. Biały groszek nie był już biały. Był rannym groszkiem. Kącik ust zaczął jej drżeć, grożąc płaczem zdolnym rywalizować w decybelach z całą orkiestrą dętą.

Tata, w najlepszej wierze, wyjął papierową serwetkę z tych, co drapią. Dobra intencja, złe narzędzie: zamieniłby plamę w mapę pogody.

Wtedy mama wykonała manewr godny iluzjonisty. Ze zręcznością, jaką daje tylko doświadczenie, jednym ruchem otworzyła torebkę (tę torebkę, w której współistnieją plastry, emerytowany smoczek, trzy wsuwki, miętowe cukierki i dowód osobisty sprzed dwóch wymian), wyjęła wilgotną chusteczkę jak ktoś, kto dobywa floretu, i dwoma zdecydowanymi, okrężnymi ruchami usunęła plamę bez śladu.

– Proszę! – powiedziała, chowając tajną broń. – Jakby nic się nie stało. No, zjedz to, zanim dotrze do dolnych falban.

Nieves zamrugała. Dotknęła nieskazitelnego groszka opuszkiem palca, jak ktoś, kto sprawdza, czy cud jest prawdziwy. I uśmiechnęła się od ucha do ucha, tym uśmiechem, jaki mają dzieci, kiedy odkrywają, że ich mama ma supermoce.

Wytarła cukrowe wąsy wierzchem dłoni, dała tacie kawałeczek w ramach nagrody pocieszenia i ruszyła dalej pod górę, gotowa pochłonąć ferię kęs po kęsie. Ostrożnie, rzecz jasna. Mocno pochylona do przodu.

Mieszkam na samym środku Plaza de la Constitución, na wysepce z barierek i plandeki, którą technicy nazywają „realizacją”, a publiczność „tym czymś pośrodku”. Jestem konsoletą sceny: czterdzieści osiem kanałów, setki pokręteł i rząd lampek, które świecą na zielono, żółto albo czerwono, zależnie od tego, jaka jest noc. Dzieci myślą, że jestem kokpitem samolotu. Niewiele się mylą: stąd też się startuje.

Moja realizatorka jest ze mną od czwartej po południu. Słuchawki na szyi, latarka w kieszeni i rolka taśmy malarskiej, na której pisze mi długopisem etykiety: „WOKAL”, „STOPA”, „GITARA 2”. Jest jeden kanał z napisem „??”. Nikt nie wie, co to. Ona nigdy go nie rusza. Mamy do niego szacunek.

Najczęściej słyszałam dziś jej głos, kiedy chodziła po pustym placu w słuchawkach: „Próba, tak, tak. Raz, dwa. Raz, dwa”. Powtórzyła to tyle razy, że ma już refren. Gdyby to nagrała, byłby przebój lata. Jesieni, przepraszam.

O szóstej przyszło popołudnie z bolerami i plac, który wciąż pachniał kwiatami z ofiary, wypełnił się parami tańczącymi w objęciach. Dodawała im odrobinę pogłosu, bo bolero bez pogłosu to uścisk w pośpiechu. O dziewiątej zaczął się inny taniec, kablowy: chłopaki na czarno pchali skrzynie na kółkach, a oświetleniowiec na swojej wieży rozmawiał z nią na migi, jak dwóch nurków.

Potem ludzie podchodzą do barierki. Pan pyta, czy mogą mu puścić „coś z dawnych”, jakbym była szafą grającą. Dziewczyna stawia napój na mojej pokrywie, a moja realizatorka oddaje go jej z uśmiechem, który trochę przeraża: „Tutaj nawet wody nie”. Dziewczyna przeprasza mnie. Mnie. Lubię ją.

O jedenastej wychodzi gwiazda wieczoru, jeden z tych piosenkarzy, których pół placu zna na pamięć. Pierwszy akord. Moje lampki skaczą na żółte. Ona zakłada słuchawki i kładzie dwa palce na suwaku wokalu. Nie tańczy. Nie rusza głową. Przesuwa milimetry.

Przy trzeciej piosence piosenkarz schodzi na skraj sceny przywitać się i niechcący kieruje mikrofon w stronę głośnika. Czuję to przed wszystkimi: pisk, który rodzi się cienki jak komar i w pół sekundy chce być syreną. Ale ona ma już palec na właściwym pokrętle, ścina tę częstotliwość o trzy kreseczki i pisk gaśnie, zanim nauczy się chodzić. Nikt go nie usłyszał. Tylko my dwie. Świętuje to łykiem wody. Z dala ode mnie, oczywiście.

Potem przychodzi piosenka, na którą wszyscy czekali. Piosenkarz obraca mikrofon w stronę publiczności, ona ścisza zespół prawie do zera i plac śpiewa sam, chór bez kabli i bez etykiet. Moje lampki tego nie mierzą, ale ja czuję to w nogach i w każdej śrubce. To jedyny kanał, którego nie mam, i najlepiej brzmiący na całej ferii.

Na koniec ludzie wychodzą, mówiąc, co za głos i co za noc. Nikt nie mówi „ale dobrze było słychać”. Oświetleniowiec zwraca na to uwagę mojej realizatorce. Ona wzrusza ramionami:

– Jak dobrze słychać, nikt nie pamięta o dźwięku. Jak źle słychać, pamiętają nawet moje imię.

– Jak ze światłem – mówi on. – Na mnie patrzą tylko wtedy, gdy przepali się reflektor.

Potem wchodzi zespół grający covery popu i rocka, a ona zaczyna od nowa. Późną nocą przykrywa mnie pokrowcem, klepie dwa razy i mówi: „dobra robota, koleżanko”. Jutro o czwartej znowu: „Próba, tak, tak. Raz, dwa”. Znam ją już na pamięć. To moja ulubiona piosenka.

Jest za dwadzieścia szósta, a ja stoję na Dworcu Centralnym w Torrox Costa, który wszyscy tutaj nazywają Conejito. Jestem kierownicą autobusu ferialnego: dużą, prawie leżącą, z pokrowcem wytartym dokładnie tam, gdzie opierają się kciuki. Od wpół do dziesiątej wieczorem nikt mnie nie puścił.

Dziś w nocy jeżdżę Linią 1: El Morche, Torrox Costa, Torrox Convento i od nowa. Kiedy mijamy autobus Linii 2, który jedzie z El Peñoncillo, kierowcy pozdrawiają się, unosząc dwa palce, nie puszczając mnie. Te dwa palce to całe moje życie towarzyskie.

Przejazd jest za darmo i trzeba to powtarzać, bo młodzi wracający ze Strefy Młodzieżowej w La Granja zawsze o to pytają, jakby to był podstęp. Wsiadają z bluzami zawiązanymi w pasie, z głosem zdartym od śpiewania tego, co puszczał DJ, i z paczką gum do żucia, która wędruje z rąk do rąk, aż wraca pusta do właściciela. Wysiadając, mówią „dzięki, szefie”. Kierowca nie jest szefem niczego, ale sprawia mu to przyjemność.

O pierwszej wsiadła babcia ze śpiącą na rękach wnuczką, ubraną na flamenco od popołudniowej ofiary kwiatów. Siedem falban w groszki, pogniecionych od świętowania. Jesteśmy koleżankami, ta mała i ja. Ona ma siedem falban, a ja tylko jedną obręcz, ale kręcę się więcej.

Tym razem kierowca trzymał mnie jak ktoś, kto niesie filiżankę pełną po brzegi. Zjechał na Costa bez jednego gwałtownego hamowania, zakręty z waty, i mała nie otworzyła oka. Na swoim przystanku babcia wyjęła jej z koka czerwony goździk i zostawiła go na desce rozdzielczej: „Dla pana, bo wiózł nas pan jak w kołysce”. Wciąż tam leży. To jedyny pasażer, który przejechał całą noc.

O trzeciej para z pluszową żyrafą z loterii fantowej, półtora metra szyi. Na siedząco się nie mieściła, więc jechała na stojąco, oparta o poręcz, bardzo porządnie. Dziewczyna wyjaśniła, że kosztowała jedenaście losów. Była jedyną pasażerką, która nie powiedziała dobranoc.

Po czwartej wsiadają ci, którzy robili ferię od środka: kelnerzy z caset z zapachem grilla we włosach, elektryk, który wciąż ma czołówkę na czole, na wypadek gdyby coś przepaliło się po drodze, dwie wolontariuszki Obrony Cywilnej rozmawiające o wszystkim, tylko nie o ferii. Jeden zasypia z otwartymi ustami i nikt nie robi mu zdjęcia. Wśród ludzi z nocnej zmiany to prawo.

Przez przednią szybę widzę ekipę sprzątającą, która zaczyna, kiedy inni kończą. Patrol Policji Lokalnej przepuszcza nas na skrzyżowaniu, a kierowca odwzajemnia pozdrowienie dwoma palcami. Dziś jestem wyjątkowo towarzyska.

Za każdym razem, gdy ktoś wysiada, myślę o samochodach, które tej nocy zostały w domu. O ich kierownicach, śpiących w garażu, bez szukania miejsca parkingowego o nieludzkiej porze i bez walki z sennością na rondzie. Są mi winne przysługę.

Teraz kierowca kończy pół kanapki z tortillą zawiniętej w folię aluminiową, patrzy na zegarek i ściska pokrowiec dokładnie tam, gdzie jest wytarty. „No, ostatni” – mówi do mnie cicho. O szóstej jest ostatni powrót i przypada nam.

Mówią, że ostatni autobus ferii przyjeżdża o świcie. Nieprawda. W październiku o szóstej morze jest wciąż czarne jak atrament, a słońce wychodzi dopiero po ósmej. Na zewnątrz świecą tylko światła dwóch łodzi, latarnia na przystanku i goździk na desce rozdzielczej.

Mnie to wystarcza. Tej nocy widziałam świt mnóstwo razy: za każdym razem, gdy ktoś zasnął na siedzeniu i obudził się dokładnie na swoim przystanku.

Mam półtora metra średnicy, ważę tyle co cielak i spędzam rok w magazynie, za barierkami budowlanymi i rozłożoną szopką. Jestem patelnią Wielkiej Paelli dla naszych seniorów. A w piątek ferii o wpół do trzeciej, w Caseta del Mayor, jestem królową Jardines de Picasso.

Mój dzień zaczyna się wcześnie. O dziesiątej rano stoję już na ogniu, a pode mną ryczą trzy palniki jak smok ze zgagą. Nade mną kucharz: duży mężczyzna w fartuchu, czapce i z drewnianym wiosłem, którym operuje, jakby przepływał Cieśninę Gibraltarską. Mówią na niego Curro i podobno robi tę paellę, odkąd mnie jeszcze nie było na świecie. Traktuje mnie czule i stanowczo, bo tak trzeba traktować patelnię do paelli.

Najpierw idzie oliwa, hojny strumień, który skwierczy na całej mojej powierzchni i mnie łaskocze. Potem kurczak, królik i warzywa. Podsmażanie trwa tyle, ile ma trwać, a Curro nie toleruje pośpiechu. Kiedy ktoś z organizacji podchodzi zapytać „ile jeszcze?”, Curro nawet nie podnosi wzroku: „Jak ryż zdecyduje”. I wycofują się z szacunkiem. Tu rządzi ryż.

Przed południem nadchodzi delikatny moment: wizyta ekspertów. Bo wokół olbrzymiej paelli zawsze, samoistnie, tworzy się komitet panów z rękami założonymi do tyłu, którzy mają swoje zdanie. Jeden mówi, że brakuje szafranu. Drugi, że jest go za dużo. Trzeci, który był raz w Walencji, zapewnia, że tam tego się nie dodaje. Czwarty odpowiada mu, że „to jest Torrox, nie Walencja”, i wybucha debata z większą pasją niż derby. Curro nie słucha żadnego. Miesza. Uśmiecha się. Robi swoje.

Około pierwszej zapach wymyka się z casety i zaczyna krążyć po miasteczku. Wspina się po zboczach, wślizguje przez okna i budzi tych, którzy odsypiali poprzednią noc. Mówią, że jakiś pies zszedł sam z Calle Alta, idąc za tropem. Mówią, że jakiś turysta zapytał, czy potrzebny jest bilet.

Wtedy przychodzi ryż. Spada jak deszcz, na krzyż, jak nakazuje tradycja, a mnie napełnia się dusza. Wywar wrze, bąbelki tańczą, a Curro rozprowadza ziarno wiosłem jak ktoś, kto maluje obraz. Od tej chwili cisza. Nikt niczego nie rusza. Nawet komitet ekspertów nie śmie się odezwać.

A potem przychodzi to, co moje. To, na co czekam cały rok. Socarrat: warstwa przypieczonego ryżu przywarta do dna, chrupiąca i złocista, która jest chlubą każdej patelni do paelli. Curro zmniejsza ogień i nasłuchuje, bo socarrat słychać, trzeszczy jak celofan. W odpowiedniej chwili gasi palniki. Zostawiają mnie na pięć minut pod ściereczką. Najdłuższe pięć minut mojego życia.

O wpół do trzeciej się podaje. Talerze przelatują nade mną w stronę stołów naszych seniorów, którzy czekają z serwetką pod szyją i z głodem kogoś, kto przetańczył całe przedpołudnie. Sypią się „ale pyszna!”, „jak dawniej” i jedno „ta, owszem” od pana, który był w Walencji, co w jego ustach równa się nagrodzie narodowej.

Na koniec, kiedy prawie nic nie zostało, podchodzą trzy babcie z własnymi łyżkami, żeby wyskrobać socarrat z moich brzegów. Robią to w milczeniu, z techniką i bez pośpiechu, jak ktoś, kto płucze złoto w rzece. A ja im pozwalam. Po to jestem.

Po południu umyją mnie wężem i wrócę do magazynu, obok rozłożonej szopki. Ale odejdę zadowolona. Wyskrobali mnie do ostatniego ziarenka, a to największy komplement, jaki można powiedzieć patelni do paelli.

Jestem bębnem. Okrągły, z dwiema napiętymi membranami, sznurami w zygzak wokół brzucha i talerzem przykręconym na wierzchu jak weselny kapelusz. W orkiestrze dętej każdy ma swoje zadanie: trąbka śpiewa, puzon się popisuje, werbel plotkuje. Ja umiem powiedzieć tylko jedno słowo: bum. Ale mówię je wtedy, kiedy trzeba, i za mną ruszają wszyscy.

Jest piątek ferii, wpół do piątej, a my jesteśmy na Plaza de la Constitución. O piątej z La Granja w stronę Convento wyrusza Parada Koni i naszym zadaniem jest rozgrzać popołudnie. Rozgrzać jeszcze bardziej, bo słońce Torrox nie zauważyło, że jest już październik. Mam membranę tak naciągniętą, że jak ktoś się na mnie zapatrzy, to zabrzmię.

Nosi mnie Maribel, zawieszonego na piersi na skórzanych szelkach. W tygodniu pracuje w biurze, a we wtorki ćwiczy w garażu, który pachnie futerałem na instrument. Nikt nie oklaskuje prób ani furgonetek ładowanych o nieludzkich porach, ani koszul z długim rękawem w pełnym słońcu. Ludzie widzą zabawę. My wiemy, ile kosztuje, żeby wyglądało na łatwe.

Jest jeszcze trębacz. Dobry muzyk, płuca z żelaza i nawyk, który doprowadza mnie do szału: wyrywa się. Zawsze. Maribel unosi pałkę, żeby odliczyć – „raz, dwa…” – a on jest już przy trzy, jak ktoś, kto stoi na przystanku, kiedy autobus jest jeszcze w zajezdni. Inni biegną za nim. Ja nie: czekam, spadam, bum, i chłopak wraca do stada z miną niewiniątka. Tak jest od dwunastu lat.

Zaczynamy od pasodoble. Tutaj pasodoble nie służy do słuchania: pasodoble wydaje rozkazy. Po trzech taktach para wracająca z chlebem zaczyna tańczyć między dwoma stolikami, mama wystukuje krok wózkiem, a bardzo poważny pan zaczyna ruszać stopą, jakby nie była jego. Z balkonu ktoś ścisza telewizor, żeby lepiej nas słyszeć.

I przychodzą dzieci. Uwielbiają mnie, a ja je, ale wszystkie chcą mnie walnąć. Podchodzą bokiem i stukają palcem, dłonią, lizakiem, który zostawia ślad. Mała dziewczynka patrzy na mnie z rękami za plecami, nie mając odwagi. Maribel kuca i pożycza jej pałkę. Dziewczynka łapie ją obiema rękami, zamyka oczy i uderza. Bum. Malutkie, krzywe bum. Otwiera oczy, zdumiona, że coś tak wielkiego jej odpowiedziało, i biegnie opowiedzieć o tym babci.

Potem ruszamy, bo orkiestra dęta w miejscu to pół orkiestry. Wychodzimy z placu jedną ulicą i wracamy drugą, a ludzie idą za nami jak mewy za łodziami. Dwoje turystów, którzy nie znają piosenki, ale już znają krok. Pani, która wyszła po pietruszkę i wraca pół godziny później, z pietruszką i nie wiedząc jak.

Zatrzymujemy się na chwilę w cieniu. Woda dla wszystkich. Puzonista wachluje się nutami, na które i tak nigdy nie patrzy. Maribel stawia mnie na ziemi, na boku, i po raz pierwszy tego popołudnia wiatr owiewa moją tylną membranę.

Przy ostatnim pasodoble plac patrzy już w stronę koni. Maribel unosi pałkę. I wtedy dzieje się coś, co nie zdarzyło się od dwunastu lat: trębacz czeka. Patrzy na mnie. Bum. Wchodzimy wszyscy naraz. Nikt na placu tego nie zauważa. My tak.

Tej nocy będę spał w bagażniku, w pokrowcu i z odkręconym talerzem. Jutro o wpół do piątej wracamy na ten sam plac w dmuchanym towarzystwie. Ale dziś zabieram ze sobą bum tej dziewczynki. Wielkie bum daję ja, każdego popołudnia. To jedno dostałem ja.

Nazywam się Duquesa, jestem dziewięcioletnią siwą klaczą, a dziś rano zaplatano mi grzywę przez dwie godziny i czterdzieści minut. Dwie godziny i czterdzieści minut. Z czerwonymi kokardami, pomponem na czole i fryzurą na ogonie, której pozazdrościłaby panna młoda. Kiedy przeglądam się w wodzie w poidle, nie poznaję się. Wyglądam jak tort komunijny na nogach.

Jest piątek ferii i o piątej wyrusza Parada Koni, z La Granja do Convento. Jeźdźcy i amazonki w tradycyjnych strojach, kapelusze z szerokim rondem, lśniące buty i konie uczesane jak na królewski ślub. Na przedzie Królowa i Mister święta, machający, jakby robili to całe życie. A mnie, zgadnijcie, kogo przypadło wieźć: Álvara, siostrzeńca Manola, który przyjechał z Madrytu na ferię.

Álvaro to uroczy chłopak, dobrze wychowany i bardzo ładnie uczesany, jak twierdzą panie zaglądające do stajni. Nikt tylko nie powiedział, że nigdy w życiu nie siedział na koniu. Orientuję się, gdy tylko kładzie mi dłoń na szyi: drży bardziej niż ja w dniu, gdy po raz pierwszy zobaczyłam balon z helem.

– Spokojnie, śliczna – mówi do mnie.

Ja mam być spokojna? Kochanieńki, to ty masz być spokojny.

Manolo, mój właściciel, od czterdziestu lat zajmuje się końmi i rozmawia z nami więcej niż z rodziną. Daje mu szybkie instrukcje: pięty w dół, plecy proste, delikatnie z wodzami i „ty ją zostaw, ona wie”. Tu ma rację. Ja wiem. Mam za sobą sześć parad. Znam trasę, śliskie kamienie brukowe, zakręt, gdzie zawsze stoi dziecko z pistoletem na bańki, i róg, gdzie pachnie churros i tracę głowę.

Ruszamy. Słychać klaskanie, stukot kopyt i telefony robiące zdjęcia. Álvaro macha jedną ręką, a drugą trzyma się siodła, jakby to była poręcz na karuzeli. Idę powolutku, bardzo elegancko, żeby chłopak mi nie zjechał.

W połowie trasy dziewczynka z kucykami wychyla się zza barierki i podaje mi marchewkę. Marchewkę. W środku parady. Manolo mówi, że nie, że się nie staje. Ja, z całym szacunkiem dla Manola, staję. Zjadam marchewkę z największym namaszczeniem na świecie, a za mną tworzy się mały korek odświętnych koni, i Álvaro przeprasza wszystkich, czerwony jak burak. Ludzie się śmieją i klaszczą. Dziewczynka jest szczęśliwa. Ja też. A Álvaro, wbrew wszelkim przewidywaniom, wybucha śmiechem. Chyba wtedy zaczęliśmy się rozumieć.

Idziemy dalej. Na rogu z churros skręcam lekko, akurat tyle, żeby wciągnąć zapach, a Álvaro, który nabrał już pewności siebie, mówi do mnie „nawet o tym nie myśl” tak stanowczym tonem, że prawie go słucham. Prawie.

Za nami wszystkimi idzie pracownik z łopatą i taczką, zbierając to, co zostawiamy po drodze, z godnością, która zasługuje na pomnik. Nikt nie robi mu zdjęć. Ja, stąd, oddaję mu hołd.

Docieramy do Convento, gdy słońce się zniża, a ludzie klaszczą po obu stronach ulicy. Álvaro zsiada, jak umie, na drżących nogach, i zanim odejdzie, klepie mnie po szyi i mówi mi do ucha: „Dzięki, Duquesa. Uratowałaś mi życie”.

Przesada. Ale mi się podobało. Już nie mogę się doczekać przyszłego roku. Tylko niech przyniosą więcej marchewek.

Jestem kasą autodromu na Llano de la Almazara. Czerwono-żółta blacha, falisty daszek, sznur żarówek i okienko, przez które mieści się akurat dłoń z monetami. Kiedy kończy się każde miasteczko, składają mnie w całości i jadę w przyczepie z żarówkami owiniętymi kocami, jak ktoś, kto wiezie odświętną zastawę.

Jest piątek, ósma wieczorem. Do dziewiątej, każdego dnia ferii, atrakcje działają bez hałasu: ani głośnej muzyki, ani mikrofonu. Godzina pomyślana dla dzieci, którym hałas przeszkadza, i dla tych, którzy chcą usłyszeć ferię inaczej. Ja cieszę się nią jak nikt. Słyszę, jak iskrzą anteny o siatkę sufitu, miękkie „pom” samochodzików i śmiech, który bez muzyki słychać w całości.

We mnie pracuje Mariángeles. Liczy żetony w stosikach po dziesięć, zawsze po dziesięć, jak niebieskie żołnierzyki w szeregu. Obok, na rolce biletów, jej najmłodszy syn odrabia lekcje, które przychodzą mu punktualnie na telefon, w jakimkolwiek miasteczku jest. Dziś tryb łączący. Mówi, że tryb łączący jest jak autodrom: nigdy nie wiesz, skąd cię trafi.

Na mojej wewnętrznej ścianie, przyklejona taśmą, wisi lista miasteczek na sezon, od wiosny aż do chłodów. Przy każdej nazwie Mariángeles zapisuje to, czego nie ma na mapach: „Tu sąsiadka przynosi nam zimną wodę”. „Tu piekarz odkłada nam chleb, nawet jak zamykamy późno”. Przy Torrox napisała: „Dobrzy ludzie. Przychodzą z odliczonymi monetami”.

I to prawda. W tej chwili mam czworo dzieci z czołami przyklejonymi do szyby i całym ich kapitałem na ladzie: monety po dwadzieścia, dziesięć, pięć centów i guzik. Liczą na głos, mylą się, zaczynają od nowa. Niewiele im brakuje do czwartego żetonu. Jeden zdejmuje but, a z buta, nie pytajcie mnie jak, wypada moneta pięćdziesięciocentowa. Owacja. Mariángeles daje im żetony i oddaje guzik, bardzo poważnie: „To do domu, ktoś go pewnie szuka”.

Za nimi czeka mężczyzna z dziewczynką za rękę. Prosi o dwa żetony, a babcia z rodziny, która pilnuje toru ze swojego składanego krzesła od czterdziestu sezonów, patrzy na niego znad okularów.

– To ty byłeś ten w czerwonej czapce. Ten, co zawsze utykał w rogu.

Mężczyzna wybucha śmiechem i zasłania twarz. Dziewczynka patrzy na niego, jakby właśnie odkryła, że tata też był kiedyś dzieckiem. Szuka w portfelu i wyjmuje stary mosiężny żeton z niemal startym wygrawerowanym samochodzikiem. „Dostałem go kiedyś w prezencie. Nigdy go nie wydałem”. Babcia powoli go obraca: tę partię zamówił jej mąż w pierwszym roku, gdy wyruszyli w trasę, kiedy ja jeszcze pachniałam farbą.

Tata z córką wsiadają do zielonego samochodziku. Zderzają się grzecznie, a w rogu oczywiście utykają. Ich śmiech słychać z drugiego końca Llano. Gdy wysiadają, babcia daje dziewczynce nowy żeton: „Tego nie wydawaj. To na za trzydzieści lat”. Dziewczynka chowa go do kieszeni i klepie ją dwa razy, żeby się upewnić.

Punktualnie o dziewiątej moje żarówki zaczynają mrugać, starszy syn podkręca głośność, a mikrofon, który przez godzinę siedział cichutko, ogłasza: „Jeszcze jedna runda, feria dopiero się zaczęła!”. Mariángeles wraca do swoich stosików. Mały zamyka zeszyt. Tryb łączący niech poczeka.

Za kilka dni złożą mnie i wstawią do przyczepy, w drogę do następnej nazwy na liście. Ale w jakiejś kieszeni w Torrox zostaje mój żeton i czeka. A żetony, których się nie wydaje, zawsze wracają. Wiem, bo ja też wracam.

Powietrza. Proszę tylko o odrobinę powietrza, które nie wyglądałoby na wyjęte prosto z pieca chlebowego. Fiu, fau, fiu, fau. Gdyby machanie wachlarzem w tym szale spalało kalorie, jutro obudziłabym się o dwa rozmiary mniejsza i bez potrzeby wciskania się w ten wyszczuplający pas, który dziś trzyma mój oddech jako zakładnika. Oddycham na zmianę: najpierw lewe płuco, potem prawe. Jakoś sobie radzę.

„Włóż wysokie koturny, Rocío” – powiedziałam sobie w domu, patrząc w lustro – „wysmuklą sylwetkę z chustą, a na Almedinę wejdziesz jednym susem”. Geniusz. Na Almedinę się nie wchodzi: na nią się wspina, z czekanem, liną i butlą tlenową. Powinni postawić w połowie zbocza schronisko z bernardynem rozdającym butelki wody. Właśnie wyprzedziłam osiemdziesięcioletniego pana, który szedł pod górę o lasce, i wyprzedzanie zajęło mi tyle czasu, że zdążyliśmy pogadać o jego wnuku, o cenie oliwy i o operacji biodra jego szwagierki.

Czuję, jak kropla potu zdradziecko spływa mi po kręgosłupie, omijając haftki na plecach z precyzją inżyniera. Jeśli dotrze do talii, zemdleję tu, na miejscu, przed piekarnią, i będą mnie musieli cucić magdalenką.

A kwiat. Czerwony kwiat we włosach od kwadransa grozi, że runie mi na lewą brew. Trzy wsuwki mu wpięłam. Trzy. A on wciąż zsuwa się milimetr po milimetrze, jak lodowiec o złych zamiarach. Tylko tego brakowało, żebym weszła na koncert jak pani kapitan piratów z goździkiem zamiast przepaski. Choć, jak się zastanowić, może zapoczątkuję modę.

Zerkam na zegarek, machając nadgarstkiem, jakbym ubijała jajka na omlet dla dwudziestu osób: kwadrans po dziesiątej. Liczę. Zostało sto metrów pod górę, dwa rogi i zdradziecki schodek, który znam od dziecka. W tempie koturnów to jakieś siedem minut. Jeśli nie zatrzymam się, żeby się z kimś przywitać, pięć. Jeśli spotkam ciocię Encarni, czterdzieści pięć, bo zapyta mnie o chłopaka, którego nie mam.

Plan trasy: przyspieszam między kamieniami, omijam każdą podejrzaną kałużę rebujito, nie rozglądam się, na wypadek gdyby byli znajomi, i docieram w całości, żeby zamówić butelkę zimnej wody, zanim ruszy pierwsza rumba. Kiedy już tam będę, pas, koturny i kwiat mogą robić, co chcą. Ja zamierzam tańczyć, aż minie mi zadyszka albo aż nastanie świt, co przyjdzie pierwsze.

Sąsiadka woła do mnie z balkonu: „Rocío, jak ty pięknie wyglądasz!”. Uśmiecham się, jak mogę, z ustami wykrzywionymi z wysiłku, a ona mi klaszcze. Taka jest magia ferii: nawet jeśli pocisz się jak kurczak na rożnie, zawsze ktoś widzi cię piękną.

No, mój nadgarstku, ostatni wysiłek, bo ferialna noc nie czeka na te, którym zabrakło tchu na rogach. Fiu, fau. Fiu, fau. Już słychać gitarę.

Jestem zeszytem rzeczy znalezionych w punkcie Policji Lokalnej na terenie ferii. Niebieskie okładki, trochę krzywa spirala i długopis przywiązany sznurkiem, żeby się nie zgubił, bo to byłby szczyt wszystkiego. Mieszkam na składanym stole, między apteczką, radiem, które nie przestaje mówić, i termosem kawy, do którego nikt się nie przyznaje.

Tej piątkowej nocy mam już trzy strony zapisane policyjnym pismem, czyli szybkim, wyraźnym i z wielkimi literami w ważnych miejscach. „KLUCZE. Trzy, z brelokiem z delfinem i otwieraczem. Oddane na loterii fantowej”. „TELEFON. Etui z jednorożcem. Dzwoni bez przerwy: «Mama»”. „SMOCZEK. Niebieski. Pilne”.

Smoczek wyszedł stąd w niecałe dziesięć minut. Przyszedł po niego tata z miną kogoś, kto trzy razy przebiegł całe Llano de la Almazara. Umył go wodą z butelki, oddał maleństwu, które płakało całym ciałem, a cisza, jaka potem zapadła, była tak wielka, że funkcjonariuszka Sonia i jej kolega spojrzeli na siebie i uśmiechnęli się bez słowa. Są cisze, które zasługują na oklaski.

Nie wszystko jest takie proste. Pewien pan przychodzi zgłosić zaginięcie słomkowego kapelusza. Okazuje się, że ma go na głowie jego żona, która stoi tuż za nim i wzięła go, bo w samochodzie świeciło jej słońce. Sonia i tak to zapisuje: „KAPELUSZ. Odnaleziony. Na głowie małżonki”. Wszystko musi zostać odnotowane.

O wpół do dwunastej radio poważnieje. Mniej więcej pięcioletni chłopiec w koszulce w paski puścił rękę mamy niedaleko autodromu. W tej chwili to czuję: cały punkt rusza do działania, bez pośpiechu i bez zwłoki. Komunikat przez radio do kolegów z Guardia Civil, drugi do wolontariuszy Obrony Cywilnej, trzeci do punktu medycznego, na wszelki wypadek. I dwoje funkcjonariuszy, którzy wychodzą szybkim krokiem, ale nie biegiem, bo bieg przeraża.

Nawet nie trzeba tego zapisywać. Po czterech minutach wracają. Chłopiec idzie za rękę z Sonią, bardzo poważny, z czerwonym balonem, który kupił mu jej kolega, żeby spacer wydawał się krótszy. Mama nadbiega z drugiej strony, przytula go, jakby nie widziała go od roku, i mówi „dziękuję” tyle razy, że brzmi to jak tekst pasodoble.

– Jak masz na imię? – pyta go Sonia, kucając na jego wysokość.

– Mario. I wcale się nie zgubiłem. Oglądałem.

Ma rację. Zapisuję to na marginesie mniejszymi literami, bo wydaje mi się to ważne: „Nie zgubił się. Oglądał”. Wiele rzeczy, które tu trafiają, też nie jest zgubionych. Oglądają ferię z innego miejsca i czekają, aż ktoś po nie przyjdzie.

Za kwadrans dwunasta robię podsumowanie. Jedenaście rzeczy zgubionych, jedenaście znalezionych. Zostaje termos kawy, o którym już zdecydowałem, że jest mój. Sonia zamyka moje okładki, prostuje plecy i znów wychodzi na obchód terenu, w kamizelce odblaskowej i z uśmiechem na twarzy. Tam na zewnątrz zawsze jest ktoś, kto musi coś odnaleźć.

O wpół do siódmej w sobotę rano Torrox śpi z otwartymi ustami. Żaluzje są opuszczone, lampiony wciąż wiszą, nie bardzo wiedząc, co robić, a ostatni nocny autobus wysadził ostatniego pasażera pół godziny temu. To moja pora. Jestem zamiatarką służb oczyszczania, mam dwie okrągłe szczotki, które wirują jak tancerki sevillan, i pomarańczowe światło na dachu, które ostrzega, że jedziemy.

Przede mną idzie ekipa piesza: czworo zamiataczy z miotłami z palmy, szufelkami na długim kiju i odblaskowymi kamizelkami. Oni docierają do zakamarków, w które ja się nie mieszczę, a w Torrox jest ich wiele, bo to miasteczko budowano z myślą o osłach, a nie o maszynach. Ja zajmuję się tym, co szerokie. Oni wszystkim innym.

Calle Calzada wita mnie tym samym co zawsze inwentarzem. Konfetti we wszystkich kolorach, które przykleja się do bruku, jakby mu obiecano, że zostanie. Łupiny pestek w ilościach przemysłowych: szacuję, że pół Axarquii przeszło tędy, łuskając pestki i komentując wydarzenia. Papierowe serwetki, kubeczki, patyk od waty cukrowej, a w kącie czerwony kwiat flamenki, który zgubił właścicielkę.

Merche, najbardziej doświadczona na zmianie, ostrożnie podnosi kwiat i kładzie go na ławce, dobrze na widoku. „Może wróci” – mówi. Merche ma zasadę: czego da się zwrócić, tego się nie zmiata. Tak więc wkrótce na ławce zbierają się kwiat, grzebień do włosów bez dwóch zębów, dziecięca czapeczka z kocimi uszami i zamknięty wachlarz w groszki, bardzo godny.

– Wachlarz na Policję Lokalną – mówi Merche. – Ktoś go będzie szukał w południe, jak przygrzeje.

Ja robię swoje. Kręcę się, zasysam, jadę dalej. Woda z moich dysz sprawia, że bruk lśni, a ulica pachnie wilgocią, najpiękniejszym zapachem o tej porze. Kot patrzy na mnie z okna z miną „znowu ty”. Piekarz przejeżdża furgonetką, podnosi rękę i pozdrawia nas dwoma delikatnymi klaksonami, od kolegi z nocnej zmiany do kolegi z nocnej zmiany.

Najlepsze w mojej pracy jest to, że nikt jej nie widzi. Drugie najlepsze też. Kiedy za parę godzin miasteczko podniesie żaluzje, zobaczy czystą ulicę i pomyśli, że zawsze taka była, jakby feria tędy nie przechodziła. A to, choć nie wygląda, jest komplement.

Na końcu ulicy zatrzymujemy się na chwilę. Jeden z chłopaków z ekipy, ten nowy, opiera się o miotłę i patrzy w górę, gdzie lampiony nabierają koloru w pierwszym słońcu. „Wczoraj w nocy tu tańczyłem” – wyznaje. „A teraz tu zamiatam”. Merche się śmieje: „Właśnie dlatego wiesz, ile to jest warte”.

O ósmej centrum lśni jak nowe. Dziś po południu wróci orkiestra, wrócą falbany i wrócą pestki, to pewne. A jutro o wpół do siódmej wrócimy my, z pomarańczowym światłem i tańczącymi szczotkami, żeby znów zostawić wszystko, jakby nigdy nic.

Chowają mnie do hali z na wpół pustym zbiornikiem i szczotkami pełnymi konfetti. Nie przeszkadza mi to. To mój sposób chodzenia na ferię.

Jestem bykiem. Dzikim, czarnym, z wielkimi rogami, prawie dwumetrowym. I wypełnionym powietrzem. Dużą ilością powietrza. Nadmuchują mnie wentylatorem, który brzęczy mi w brzuchu jak rój pszczół, a kiedy staję na środku Plaza de la Constitución, robię wrażenie. Przez jakieś dziesięć sekund robię ogromne wrażenie. Potem wieje byle wietrzyk, kołyszę się jak wańka-wstańka i sprawa traci nieco powagi.

Jest sobota ferii, wpół do piątej po południu, a dziś jest gonitwa dmuchanych byków. Jest nas czterech: mój brat, ten czerwony, który ma źle zszyty szew i traci ciśnienie ogonem; łaciaty, który jest najwyższy i uważa się za szefa; mały, cielak z przestraszoną miną; i ja, czarny, klasyczny, taki jak zawsze.

Z przodu orkiestra dęta się rozgrzewa. Trąbka gra, bęben dudni, a saksofonista gra w okularach przeciwsłonecznych tak wielkich, że wygląda jak owad z poczuciem rytmu. Gdy tylko zabrzmi pierwsza nuta „Paquito el Chocolatero”, cały plac szaleje. A kiedy plac szaleje, przychodzą one.

Dzieci.

Czterdzieścioro, pięćdziesięcioro, setka, nie wiem. Z czerwonymi chustami na szyjach, białymi koszulkami poplamionymi lodami i energią, która dobrze ukierunkowana oświetliłaby całą ferię bez wydania euro. Otaczają nas. Gonią nas. Krzyczą „byk, byk!” z dziką radością. Teoretycznie to my powinniśmy gonić je, ale animatorzy, którzy nas pchają, idą swoim tempem i wychodzi na odwrót: to miasteczko osacza byka.

Chłopczyk w okularach wiesza mi się na szyi i nie puszcza. Dziewczynka z kwiatem we włosach klepie mnie po grzbiecie jak ktoś, kto gratuluje koniowi. Inny robi mi mijanki marynarką ojca, bardzo godne jak na sześciolatka. Ludzie oklaskują każdą mijankę, a ktoś z balkonu prosi o jeszcze.

Boję się w życiu tylko jednego i to nie jest płachta. To szpilki. Wsuwki. Ołówki. Wszystko, co ma ostry koniec. Za każdym razem, gdy widzę dziecko z patykiem od waty cukrowej, uchodzi ze mnie powietrze. Czerwonemu w zeszłym roku zrobili dziurkę kolczykiem i skończył popołudnie rozpłaszczony na chodniku jak balon po urodzinach. Nie chcę tak skończyć. Nie dziś, kiedy gra orkiestra.

W połowie gonitwy wieje zdradliwy podmuch. Przechylam się, przechylam jeszcze bardziej i przez jedną wspaniałą sekundę balansuję na jednej nodze, jak byk baletnica. Dzieci krzyczą. Orkiestra, która nie przepuści żadnej okazji, kwituje to uderzeniem w bęben. Wygląda na przećwiczone. Nie jest.

Odzyskuję równowagę. Plac klaszcze tylko dla mnie. Przez chwilę czuję się gwiazdą ferii.

Po piątej gonitwa się kończy. Dzieci, spocone i szczęśliwe, idą szukać wody, lodów albo jednego i drugiego naraz. Orkiestra oddala się ulicą w górę. A mnie wyłączają wentylator.

To dziwne uczucie. Powoli tracę odwagę, rogi mi się zginają, kark marszczy się i kończę rozpłaszczony na ziemi jak kostium byka bez nikogo w środku. Przechodzący chłopczyk kuca, klepie mnie po pysku i mówi: „Jutro wrócisz, dobrze?”.

Nie wrócę jutro. Wrócę za rok. Ale zatrzymam to klepnięcie. I to, że poszedłem spać w całości, bez jednego zadrapania, przy oklaskach całego miasteczka.

Sobota ferii nie uznaje półśrodków, a już na pewno nie w porze kawy. W salonie, z żaluzjami do połowy, żeby zatrzymać uliczny skwar, i z wentylatorem sufitowym kręcącym się z zapałem poniedziałku, dzwonienie łyżeczek o porcelanę oznaczało początek koniecznego rozejmu.

Od trzech dni obiecywaliśmy umiar. Od trzech. Przysięgliśmy w środę, po pierwszej ferialnej kolacji. Powtórzyliśmy w czwartek, po drugiej. W piątek nikt już nie przysięgał na głos, ale panowała cicha umowa: w tym roku ferię przetrwamy na wodzie gazowanej, owocach i franciszkańskim umiarze. Kuzynka przyniosła nawet miskę winogron jako symboliczny gest. Miska stała nietknięta na stole i patrzyła na nas z wyrzutem.

Wszelkie resztki dyscypliny wyleciały w powietrze dokładnie w chwili, gdy wujek przekroczył próg.

Niósł tackę ze złotej tektury przewiązaną czerwoną wstążką, a jej ciężar zdradzał, że miejscowa cukiernia dała z siebie wszystko. Trzymał ją oburącz, na wysokości piersi, jak ktoś, kto wchodzi do kościoła z monstrancją. Kiedy postawił ją na ceracie, szelest papieru do pieczenia zabrzmiał jak strzał startowy.

– Dziś należy nam się cukrowy odwet – orzekł wujek, rozwiązując węzeł z namaszczeniem pirotechnika.

– Kochanie, przecież mówiliśmy… – zaczęła ciocia.

– Mówiliśmy wiele rzeczy – odparł, nie podnosząc wzroku znad kokardy.

Zapach przypiekanego kremu, cynamonu i świeżo upieczonego ciasta francuskiego nagle wypełnił pokój. Były tam, ściśnięte jak żołnierze w galowych mundurach: napoleonki ukoronowane cukrem pudrem, piononos nasączone syropem i dwa czekoladowe ptysie, które otwarcie rzucały wyzwanie każdemu badaniu cholesterolu. Policzyliśmy je wzrokiem. Było nas siedmioro. Ciastek było dziewięć. Ferialna matematyka jest okrutna: dwa zostają, a dwa to najgorsza możliwa liczba dla rodziny.

Przez dziesięć sekund panowała nabożna cisza. Nikt nie śmiał sięgnąć pierwszy, żeby nie wyjść na barbarzyńcę, ale spojrzenia krzyżowały się, obliczając trajektorie, mierząc odległości i przydzielając sobie sztuki wzrokiem. Babcia, która przez całe popołudnie nie ruszyła się z fotela, uniosła się o kilka centymetrów. Minimalny gest. Ale wszyscy zrozumieliśmy, że ptyś z rogu ma już właścicielkę.

Opór trwał tyle, ile stygnie łyk kawy. Szybka ręka (nie powiem czyja, ale ciocia od „kochanie, przecież mówiliśmy” ma świetny refleks) rzuciła się na chrupiące ciasto francuskie, wywołując biały deszcz na stole, i rozsądek skapitulował bez ratunku. W dwie minuty tacka wyglądała jak pole po bitwie: okruchy, cukier puder wszędzie i samotne piononos, którego nikt nie śmiał wziąć z czystej grzeczności.

Skoro noc zapowiadała tańce do białego rana na placu, ciało domagało się paliwa najwyższej jakości. Tak powiedzieliśmy, z pełnymi ustami i lepkimi palcami, tytułem naukowego uzasadnienia.

Jutro wrócą wyrzuty sumienia, gotowane warzywa i miska winogron. Dziś ferię świętowało się kęs po kęsie.

Jestem apteczką punktu medycznego na terenie ferii. Pomarańczowe pudełko z rączką, dwa zamki, które robią klik, a w środku idealny porządek: gaziki według rozmiarów, bandaże zwinięte jak muszelki, ciśnieniomierz zwinięty w pokrowcu, sól fizjologiczna, rękawiczki i mój najcenniejszy skarb, który nie jest tym, o czym myślicie. To pudełko plastrów z obrazkami.

W sobotę ferii o dziewiątej wieczorem teren pachnie churros, watą cukrową i nowymi butami. To ostatnie czuję lepiej niż ktokolwiek, bo nowe buty to mój główny klient. Na dziesięć osób, które wchodzą do punktu, siedem przychodzi kulejąc, z przepraszającym uśmiechem i butami w ręce.

– Kupiłam je na ferię – mówi pierwsza, dziewczyna w zielonej sukience z falbanami. – Pierwszy raz je włożyłam.

Nacho, pielęgniarz, kiwa głową jak ktoś, kto słyszał to zdanie czterysta razy. Bo słyszał je czterysta razy. Oczyszcza, opatruje, nakleja specjalny plaster na pęcherze i daje jej radę, która jest niemal filozofią życiową: „Nowe buty po troszeczku. A do tańca te co zawsze”.

Potem przychodzi sześciolatek z otartym kolanem i ogromną dumą. Przewrócił się, biegnąc do loterii fantowej, ale mówi, że nie boli, choć broda trochę mu drży. Ratowniczka z karetki pyta go o ulubione zwierzę i otwiera moje pudełko plastrów z obrazkami jak ktoś, kto otwiera skrzynię skarbów. Chłopiec wybiera lwa. Wychodzi z punktu, pokazując go wszystkim, z kolanem do przodu, jakby to był medal.

O wpół do dziesiątej wchodzi starszy pan, bardzo starannie uczesany, siada i zerka na mnie z ukosa. Nic mu nie jest, mówi. Chce tylko zmierzyć ciśnienie, skoro już tu jest. Nacho mierzy mu je z największym spokojem na świecie. Sto dwadzieścia na siedemdziesiąt. „Jak u młodzieniaszka” – mówi mu. Pan wstaje bardziej wyprostowany, niż wszedł, i idzie poszukać żony, żeby jej o tym opowiedzieć.

Jest też dziewczyna z lekkimi zawrotami głowy, która całe popołudnie spędziła na słońcu bez picia wody. Sadzają ją w cieniu, dają jej zimną butelkę i opowiadają kiepski dowcip. Po dziesięciu minutach już jest dobrze, a po piętnastu śmieje się z dowcipu, i wtedy naprawdę wiadomo, że ktoś doszedł do siebie.

Najbardziej lubię w tej ekipie jej sposób pracy: bez pośpiechu na zewnątrz i ze wszystkim przygotowanym w środku. Wiedzą, że prawie zawsze będzie to pęcherz, kolano albo udar słoneczny. Ale są gotowi na wszystko, bo po to tu przyszli. A mimo to każdy pęcherz traktują, jakby był najważniejszy na całej ferii.

O północy robimy podsumowanie: siedemnaście pęcherzy, jedno kolano, jedne zawroty głowy, trzy idealne ciśnienia i okulary znalezione pod krzesłem, które już wróciły do właściciela. Nic poważnego. To najlepsza wiadomość, jaką może przekazać apteczka.

Nacho zamyka mnie, klik i klik, i odstawia na półkę. Zostało mi dwadzieścia plastrów z obrazkami. Jutro trzeba będzie uzupełnić lwy, bo zawsze kończą się pierwsze.

Pierwotny plan na sobotni wieczór był pomnikiem roztropności. Umówiliśmy się na dziewiątą po rygorystycznym konsensusie, przegłosowanym nawet w grupie na WhatsAppie, z ankietą i w ogóle: szybka, lekka i nieskomplikowana kolacja, żeby zająć miejsce w pierwszym rzędzie, zanim o jedenastej zacznie się koncert na scenie ferii w Torrox. Mieliśmy zimne napoje, butelki wody w plecaku na upał w tłumie i mocne postanowienie, żeby się nie objadać, by móc skakać przy „Sabor de amor” bez ryzyka niestrawności. Ktoś zaproponował na kolację sałatkę. Nikt go nie posłuchał, ale gest doceniono.

Rozsądek wystarczył nam dokładnie do chwili, gdy skręciliśmy za róg Calle Calzada.

Tam wybuchł bunt. Zapach pieca opalanego drewnem wyszedł z pizzerii jak ręka z kreskówki i złapał nas za nos. Ktoś (Rafa, zawsze Rafa) rzucił w powietrze zakazane słowo: „To może jedna pizza na spółkę?”. Zanim odpowiedzialna frakcja zdążyła oddać choćby jeden głos przeciw, dwoje z paczki wychodziło już z lokalu z chwiejną wieżą trzech parujących pudełek. „Na spółkę” – powiedział Rafa. Trzy rodzinne pudełka na sześć osób. To nie jest dzielenie się, to jest zaopatrzenie wyprawy.

Żegnaj, skromna przekąsko; witaj, roztopiony serze ciągnący się nieskończonymi nitkami nad brukiem.

Zamówiliśmy cztery pory roku, barbecue i z szynką i pieczarkami. Cztery pory roku była najbardziej kontrowersyjna: jedni chcieli tylko porę roku z szynką, inni kategorycznie odmawiali tej z karczochami, a jeszcze ktoś twierdził, że w Torrox w październiku jest tylko jedna pora roku i jest nią lato. Ta klimatyczna debata kosztowała nas pięć cennych minut.

Jedzenie rodzinnej pizzy na stojąco w połowie zatłoczonego zbocza, żonglując, żeby nie poplamić ferialnej koszuli, i trzymając puszkę napoju między kolanami, powinno być dyscypliną olimpijską. Lucía jadła z wyciągniętą ręką, jakby bała się pizzy, żeby ocalić białą bluzkę. Rafa za to był już przy piątym kawałku, z plamą z pomidora na piersi w dokładnym kształcie Półwyspu Iberyjskiego.

O dwudziestej drugiej dwadzieścia napięcie było nie do zniesienia. Zegar tykał nieubłaganie, podmuch wiatru omal nie porwał kartonowej pokrywki, a zostały trzy osierocone kawałki, których nikt nie chciał porzucić z czystej imprezowej godności. Wyrzucanie pizzy na ferii przynosi pecha. Nikt tego nie mówi, ale wszyscy to wiemy.

Rozprawiliśmy się z ostatnim brzegiem w biegu, wytarliśmy palce jedną cudowną serwetką, która krążyła z rąk do rąk jak relikwia, i pobiegliśmy pod górę wśród śmiechu i sapania. Gdy skręcaliśmy w stronę placu, zabrzmiały pierwsze akordy gitary elektrycznej, a głos wokalisty przywitał miasteczko.

Dotarliśmy zdyszani, z trawieniem na granicy wytrzymałości i oddechem pachnącym oregano, ale z radością przelewającą się przez brzegi i gotowi spalić kolację w rytmie hiszpańskiego popu. Nie złapaliśmy pierwszego rzędu. Złapaliśmy siódmy. Ale kiedy zabrzmiało „Sabor de amor”, i tak skakaliśmy. Ostrożnie, rzecz jasna. Bardzo powolutku. Przez pizzę.

Moja kariera zawodowa skończyła się nagle przy trzeciej figurze czwartej sevillany, akurat gdy orkiestra postanowiła przyspieszyć tempo, jakby płacono jej od uderzenia. Do tej chwili byłem szanowanym obcasem szpulkowym: siedem centymetrów godności obleczonych w czerwony zamsz, pasujący do groszków na sukience. Żadnego plastiku ani imitacji. Obcas z porządnego, starego sklepu obuwniczego, z tych, które sprzedaje się z ostrzeżeniem „ten trzeba ujeździć”.

Trzy dni ferii trzymałem się jak mistrz. Omijałem kałuże rebujito wątpliwego pochodzenia, cudze nadepnięcia, zdradliwe schodki i kilometry, które Maricarmen robi między casetą, straganem z turrónem a loterią fantową, gdzie nawiasem mówiąc nigdy nic nie wygrywa. Trzy dni. Już widziałem się na emeryturze z honorami w pudełku po butach, na szafie, opowiadającego kaloszom wojenne historie.

Ale to ostatnie zapateado na deskach casety było moim wyrokiem śmierci.

Rozległ się suchy trzask, jak łamanej gałęzi. Poczułem, że klej i dwa gwoździe, które łączyły mnie z podeszwą, kapitulują bez ostrzeżenia: jeden wystrzelił w stronę baru, a drugi poddał się z metalicznym westchnieniem. Maricarmen, nieświadoma tragedii, zrobiła triumfalny obrót z rękami w górze. Ja utknąłem między dwiema krzywo ułożonymi deskami, patrząc na sufit z lampionów jak żołnierz poległy na polu bitwy.

Widok oddalającej się towarzyszki podeszwy był rozdzierający. A Maricarmen nie potrzebowała nawet pół sekundy, żeby stracić symetrię. Z krokiem królowej ferii przeszła do niezwykle komicznego kuśtykania, jedna noga w Alhambrze, druga w piwnicy, podnosząc i opuszczając ramię, jakby niechcący tańczyła reggaeton. Jej kuzynka, widząc to, pomyślała, że to nowy krok, i ją naśladowała. Potem dołączyły jeszcze dwie. Przez jedną wspaniałą minutę pół casety tańczyło kulejąc z mimowolnej solidarności. Ja, z podłogi, nie wiedziałem, czy płakać, czy czuć się choreografem.

Maricarmen w końcu się zorientowała. Spojrzała w dół, spojrzała na okaleczony but, spojrzała na przyjaciółki i rzuciła zdanie, które złamało mi serce:

– A kosztowały mnie czterdzieści euro na wyprzedaży!

Na wyprzedaży. Trzy dni nienagannej służby i tak mnie żegnała. Ani minuty ciszy.

Potem przyszło najgorsze. Fala espadryli, kowbojskich botków i platform z esparto bez litości wykopała mnie na zewnątrz. Potoczyłem się po podeście, odbiłem od schodka i wyleciałem przez drzwi jak kowboj wyrzucony z saloonu. Teraz odpoczywam tu, oparty o krawężnik chodnika w Torrox, oglądając defiladę falban z perspektywy niedopałka.

Podszedł bezpański pies, żeby mnie obwąchać ze sceptyczną miną. Obszedł mnie dwa razy, zmarszczył nos i uznał, że nawet na kość się nie nadaję. Odszedł bez pożegnania. W tym miasteczku nawet psy mają gust.

Moja właścicielka pewnie negocjuje już zapasowe baletki z jakąś zapobiegliwą przyjaciółką albo poddała się całkowitemu boso, co o nieludzkiej porze nad ranem jest obowiązkową modą na każdej andaluzyjskiej ferii. Ja tymczasem osiągnąłem to, o czym wielu marzy: wcześniejszą emeryturę w samym środku zabawy, z widokiem na ulicę i muzyką na żywo.

Jeśli ktoś zapyta, niech powiedzą, że poległem na służbie, ofiara sztuki i nadmiaru entuzjazmu. I niech napiszą na moim nagrobku: „Wytrzymał trzy dni. Sevillana – cztery”.

Stanie na środku Plaza de la Constitución w Torrox ma swoje zalety: uprzywilejowany widok, urozmaicone rozmowy i stałe stanowisko, którego wielu by pozazdrościło. Problem pojawia się, gdy o drugiej po południu w środku październikowej ferii przygrzewa, a termometr z największym tupetem postanawia zignorować kalendarz. Październik, mówią. Październik w Torrox to sierpień z kurtką w szafie, na wszelki wypadek.

Jestem latarnią centralną. Trzy ramiona z żeliwa, dostojna postawa i nienaganny nocny życiorys. W nocy jestem niezbędna. W dzień, ze zgaszonymi żarówkami i słońcem prażącym z góry, moja praca sprowadza się do trzymania fasonu, żeby się nie roztopić, i do bycia miejscem spotkań. „Gdzie się spotykamy?”. „Pod latarnią”. Tak po prostu, bez dalszych wskazówek. Jestem żeliwnym GPS-em.

Na szczęście w tym roku ratusz raczył zawiesić nad naszymi głowami baldachim z kolorowych parasolek. Unoszące się sklepienie z zieleni, żółci i fuksji, które łagodzi skwar i rzuca na ziemię psychodeliczną mozaikę. Za daszek dziękuję, nie mówię, że nie, ale czuję się trochę śmiesznie otoczona tyloma otwartymi parasolami, kiedy nie spada ani kropla. Wyglądam jak poważna ciotka na weselu, na którym wszyscy mają imprezowe kapelusze. Jakiś turysta zrobił mi jedenaście zdjęć. Jedenaście. Brakowało tylko, żeby poprosił mnie o uśmiech.

U moich stóp dzienna feria nie daje wytchnienia. Ze sceny w głębi placu orkiestra atakuje pasodoble z większą liczbą decybeli niż czystością dźwięku. Trębacz gra po swojemu; klawisze po swojemu; a wokalista w trzeciej tonacji, której nauka jeszcze nie odkryła. Nieważne. Upał doskwiera, ale mieszkańcy mają to w nosie: wachlarze młócą powietrze z odrzutem, kubki rebujito balansują w niemożliwy sposób, a grupa śmiałków stuka obcasami o bruk, jakby podłoga była zamarznięta i trzeba było się rozgrzać.

Przed chwilą pan w kwiecistej koszuli i słomkowym kapeluszu oparł się o mój słup, żeby wytrząsnąć kamyk z buta. Kardynalny błąd. O mało nie zostawił dłoni przyklejonej do żelaza, które o tej porze ma temperaturę blachy w budce z churros. Podskoczył jak zawodowy tancerz flamenco, rzucił „kurde, co za…!”, którego nie dokończę z szacunku dla obecnych dzieci, a ludzie wokół, myśląc, że to część tańca, nagrodzili go brawami. Pan, który nie z tych, co marnują owację, dokończył krokiem sevillany. Sztuka.

Dziewczynka przykleiła mi gumę do żucia do podstawy. Para zrobiła sobie selfie, obejmując mnie, jakbym była z rodziny. A gołąb od dwudziestu minut siedzi na moim lewym ramieniu i patrzy na mnie z miną kogoś, kto rozważa przeprowadzkę. Wszystko w normie.

Patrzę w głąb, na deski sceny, gdzie technicy testują światła między kablami, głośnikami i rolką taśmy naprawczej, która chyba trzyma pół sceny. Uśmiecham się zakurzonymi szybkami. Doskonale wiem, że gdy tylko słońce schowa się za bielonymi domami, a parasolki zostaną czystą dekoracją, przyjdzie moja kolej.

Mam za sobą więcej ferii, niż umiem zliczyć. A dziś wieczorem, jak zawsze, zapalę się pierwsza, zniosę jakiś krzywy lampion zawieszony na grzbiecie i będę oświetlać potknięcia ludzi aż do rana, kiedy ostatni maruder wpadnie na mnie, przeprosi i powie mi dobranoc, jakbym była z rodziny.

Tymczasem zadowolę się tym, że nie przepalę się przed kolacją. I tym, że gołąb postanowi, proszę, zamieszkać gdzie indziej.

Niedziela ferii nie wybacza nagromadzonego zmęczenia, ale plac pokazu jeździeckiego w Torrox wrzał i nikt nie mrugał. Wśród drobnego pyłu wzbijanego przez kopyta i zapachu skóry i albero trzymałem Laurę za rękę z mieszaniną romantycznego oddania i zimnego potu. Nie bez powodu. Mieliśmy w nogach cztery dni zabawy, podeszwy stóp bolały mnie, jakbym przeszedł Camino de Santiago w klapkach, a na dokładkę uparłem się, żeby oglądać gonitwę ze wstążkami przyklejeni do barierki w pierwszym rzędzie. Mój pomysł. Nikt mnie nie zmuszał. Żeby było jasne.

– Jak mnie puścisz, pochłonie nas fala lnianych koszul – ostrzegła mnie szeptem do ucha, ściskając moje kostki palców z siłą hydraulicznych kleszczy.

Laura jest uroczą, słodką osobą o małych dłoniach. Małych dłoniach, które w stresujących sytuacjach rozwijają nacisk prasy do oliwek. Wiedziałem to od pierwszej serii rzutów karnych, którą oglądaliśmy razem. Mimo to brnąłem dalej. Na tym polega miłość.

Na torze imponujący siwek z zaplecioną grzywą ruszył kłusem w głąb, żeby nabrać rozpędu. Jeździec, wyprostowany jak struna, w nienagannym krótkim żakiecie i z wąsem, który zasługiwał na osobne brawa, trzymał w prawej ręce drewniany szpikulec cienki jak ołówek. Pięćdziesiąt metrów dalej, na linie rozpiętej między dwoma słupami, powiewał rząd jedwabnych wstążek w żywych kolorach, nawiniętych na małe szpulki. Wyzwanie wyglądało na czary: pędzić galopem i nawlec kółko wielkości monety jednoeurowej, żeby rozwinąć nagrodę, nie zwalniając konia. Ja są dni, kiedy nie trafiam kluczem do zamka w stojącym samochodzie.

– Myślisz, że złapie? – szepnęła Laura.

– Jak złapie, stawiam ci churros.

– Jak złapie, to i tak stawiasz mi churros.

To też nie były negocjacje.

Koń ruszył pełnym galopem. Ziemia zadudniła pod naszymi podeszwami w rytmie domowego trzęsienia ziemi. Publiczność wstrzymała oddech naraz: zapadła tak gęsta cisza, że słychać było tylko parskanie zwierzęcia przecinającego gorące popołudniowe powietrze i, gdzieś w tle, torebkę pestek, którą ktoś otworzył w najgorszym możliwym momencie. Laura wbiła mi paznokcie w dłoń; przysiągłbym, że przez te trzy sekundy moje krążenie zostało zawieszone i że na zawsze straciłem czucie w małym palcu. Jeździec wyciągnął ramię, zmrużył jedno oko i pchnął w stronę fuksjowej wstążki.

Klak!

Szpikulec czysto przeszedł przez kółko, szpulka się obróciła, rozwijając na wietrze dwa metry atłasu, a tłum wybuchł ogłuszającą wrzawą braw i okrzyków. Laura rzuciła mi się na szyję, krzycząc z radości, i przewróciła mnie do tyłu, wśród śmiechu sąsiadów i oklasków pana, który zawołał: „Ten upadek też się liczy do punktacji!”.

Z ziemi, z włosami pełnymi albero i palcami wciąż zdrętwiałymi od jej uścisku, miałem pewność: przetrwanie gonitwy ze wstążkami z dziewczyną za rękę to najbardziej ryzykowny sport całej ferii. A churros tego popołudnia zarobiłem ja.

Jestem kamizelką wolontariusza Obrony Cywilnej. Pomarańczowa, z pasami, które lśnią, kiedy pada na nie światło, i kieszonką na piersi, w której mieszczą się notes, długopis i paczka chusteczek. Od poniedziałku do piątku wiszę na wieszaku. Ten, kto mnie nosi, Fermín, pracuje w warsztacie samochodowym; w tygodniu pachnie olejem i śrubkami. Na ferii pachnie mną.

W tę niedzielę o ósmej wieczorem mamy najdelikatniejszą służbę ze wszystkich: procesyjne przeniesienie Świętych Patronów z kościoła parafialnego do ich sanktuarium. Fermín jest na Paseo de las Moreas od siódmej, z dwojgiem kolegów, baniakiem wody i skrzynkami butelek. Jego praca polega na tym, żeby każdy mógł spokojnie być, widzieć i towarzyszyć. Nic więcej. I nic mniej.

Promenada zapełnia się powoli. Całe rodziny, sąsiedzi, którzy przyjechali z wybrzeża, babcie z wachlarzami i wnuki w niedzielnych ubraniach. Są tacy, którzy przychodzą co roku od siedemdziesięciu lat, i tacy, którzy są pierwszy raz. Fermín otwiera przejście rękami, uprzejmie, nie podnosząc głosu: „Mały kroczek do tyłu, proszę, idą starsze osoby”. I ludzie robią ten kroczek.

Pani po osiemdziesiątce została bez miejsca w cieniu. Fermín przynosi jej z samochodu składane krzesło, stawia je w pierwszym rzędzie i daje butelkę wody. Pani bierze go za rękę, klepie ją dwa razy i mówi, że jest wykapanym jej wnukiem, który też jest bardzo dobrym chłopcem. Fermín się czerwieni. Ja, z zewnątrz, dalej jestem pomarańczowa.

Kiedy procesja dociera na promenadę, wszystko się zmienia. Zapada cisza, której się nie nakazuje ani nie prosi: pojawia się sama. Fermín też nieruchomieje na swoim miejscu, uważny jednocześnie na ulicę i na ludzi. To ta część jego pracy, której nie ma w żadnym podręczniku: umieć być. Uszanować to, co dla tak wielu sąsiadów jest najważniejsze na całej ferii, i zarazem nie spuścić nikogo z oka.

Mały chłopiec chce wszystko widzieć i wymyka się na jezdnię. Fermín odprowadza go na miejsce z ręką na ramieniu i uśmiechem, bez krzyku. Mama dziękuje mu spojrzeniem. Pewnemu panu robi się słabo od upału i koledzy odprowadzają go na ławkę, z wodą i chwilą cienia. Nic więcej. Nikt niczego nie zauważa, i dokładnie tak ma być.

Procesja idzie dalej w stronę Calle Almedina i sanktuarium, a z nią odpływa tłum, powoli, jak odpływ morza. Fermín zbiera puste butelki, składa krzesło i siada na chwilę na krawężniku. Bolą go stopy. Patrzy na moje lśniące pasy, trochę brudne, i śmieje się sam do siebie.

– Kolejny rok, koleżanko.

Nikt mu za to nie płaci. Żaden z wolontariuszy nie dostaje ani euro za to, że spędza ferię na nogach, rozdając wodę i otwierając przejścia. Robią to, bo chcą, żeby święto ich miasteczka się udało. I udaje się, między innymi dlatego, że oni tam są.

Dziś wieczorem wrócę na wieszak. W poniedziałek Fermín wróci do warsztatu. Ale w mojej kieszonce na piersi zostaje coś, co pani wsunęła mu tak, że nawet nie zauważył: miętowy cukierek zawinięty w papierek i karteczka napisana ołówkiem: „dziękuję, synku”.

Jestem wężem strażackim. Dwadzieścia metrów czerwonej tkaniny, lśniąca metalowa złączka i nieskończona cierpliwość. Mieszkam zwinięty na boku wozu jak skorupa olbrzymiego ślimaka i mam swój własny sposób mierzenia, czy noc była udana: im mniej wychodzę, tym lepiej.

W niedzielę wieczorem pełnimy dyżur w okolicach Convento, bo o wpół do jedenastej zaczyna się wielki pokaz fajerwerków. Przyjeżdżamy wcześnie, zanim wszystko się zapełni. Strażacy sprawdzają ze mną teren, testują ciśnienie, rozwijają odcinek i zwijają go z powrotem. To rytuał. Jak przymierzanie sukni flamenco dzień wcześniej, żeby sprawdzić, czy jeszcze pasuje.

Na zmianie jest nas pięcioro. Dowódca zastępu, który mało mówi i dużo patrzy. Młoda strażaczka, która rano była w szkole bratanicy pokazać wóz i wciąż ma na hełmie naklejki z gwiazdkami. I jeszcze troje, którzy mają za sobą tyle ferii, że znają kolejność rakiet na pamięć.

Pirotechnik przychodzi się przywitać przed startem. Znają się z poprzednich lat. Ściskają sobie dłonie, omawiają plan w dwóch zdaniach i każdy idzie na swoje miejsce. Więcej słów nie trzeba: obaj chcą tego samego, żeby niebo się zapełniło, a ziemia niczego nie odczuła.

Punktualnie o wpół do jedenastej wznosi się pierwsza rakieta. Ludzie mówią „oooch!”, a ja mówię to w myślach, z wozu. Bo choć jestem wężem, uwielbiam fajerwerki. Lubię te, które otwierają się jak złote palmy, te, które trzeszczą jak patelnia z churros, i te, którym wybuch zajmuje sekundę, podczas gdy całe miasteczko jednocześnie wstrzymuje oddech.

Strażacy patrzą w niebo tylko co jakiś czas. Przez resztę czasu patrzą na ziemię, na drzewa, na dachy i na spadające iskry. To ich sposób na cieszenie się fajerwerkami: kątem oka, z ręką blisko mnie. Młoda strażaczka pozwala sobie na ogromny uśmiech, kiedy wybucha zielono-biała seria, a dowódca, który to widział, udaje, że nie widział.

Finał to salwa, od której drżą szyby. Potem cisza, dym i oklaski zewsząd: z promenady, z balkonów i z Convento. Gdzieś w tym dymie, jestem pewien, szczęśliwie unosi się ostatnia bomba tej nocy, ta, która czekała na swoją kolej bez narzekania.

Robimy ostatni obchód. Wszystko w porządku. Ani jednej iskry tam, gdzie nie powinno jej być, ani jednego zdenerwowanego krzaka. Dowódca melduje przez radio moje ulubione zdanie roku: „Bez zmian”. Cała piątka zdejmuje hełmy naraz, jakby to przećwiczyli.

Wracamy do remizy bez świateł i bez pośpiechu. Wciąż jestem zwinięty, suchy i spokojny. Niektóre węże chwalą się, ile razy wychodziły. Ja chwalę się tą nocą, w której nie musiałem wychodzić, żeby być w pierwszym rzędzie.

Jutro znów mnie sprawdzą, na wszelki wypadek. Zawsze na wszelki wypadek. Po to jesteśmy.

Nazywam się złota palma dwieście milimetrów, choć w warsztacie mówią na mnie „pulchna”. Mieszkam w tekturowej rurze wkopanej w ziemię niedaleko Convento, otoczona towarzyszami niedoli: rakietami, bombami, petardami, chryzantemami, parą wulkanów i rzędem zimnych ogni, które nie przestają gadać. Jest niedziela, ostatni dzień ferii, a o wpół do jedenastej zaczyna się wielki pokaz fajerwerków. Ja go zamykam. Jestem wisienką na torcie. „Do zobaczenia za rok”.

Nie żebym się chwaliła, ale to bardzo odpowiedzialne zadanie.

Z mojej rury niewiele widzę: kawałek nieba, kilka gwiazd i buty pirotechnika, poważnego mężczyzny w kasku i kamizelce odblaskowej, który całe popołudnie sprawdzał przewody, liczył rury i powtarzał półgłosem „ta tak, ta tak, ta też”. Kiedy mnie mija, zatrzymuje się, stuka w tekturę i mówi: „Ty – na koniec”. Wiem, szefie. Wiem.

Moi sąsiedzi to inna historia. Po lewej mam bombę z zieloną chryzantemą, która denerwuje się od południa i co dziesięć minut pyta, czy to boli. Po prawej petardę ostrzegawczą, krótką i upartą, która ciągle się przechwala, że to ją „najbardziej słychać”. Jasne. Usłyszą cię aż we Frigilianie. A potem nikt cię nie pamięta.

Z daleka słychać miasteczko. O ósmej wyruszyła procesja, niosąc patronów do ich sanktuarium, a w powietrzu wciąż unosi się ta pełna szacunku cisza, którą zostawiają po sobie dzwony. Teraz gwar święta powoli powraca: ludzie szukający miejsca, dzieci na murkach, paczki z torebkami pestek i pary z pięcioma dniami ferii w nogach, które trzymają się na nich już tylko z miłości.

Wpół do jedenastej. Zapada ta cisza, która istnieje tylko tuż przed fajerwerkami.

Bum! Wznosi się pierwsza, rakieta ostrzegawcza, która gwiżdże jak czajnik i wybucha na biało. Miasteczko odpowiada pierwszym tej nocy „oooch!”. Potem ruszają inne, falami: chryzantemy, małe palmy, wulkany plujące iskrami i kaskady opadające złotym deszczem. Moja sąsiadka, zielona chryzantema, wylatuje, krzycząc coś, czego nie rozumiem, i wybucha piękna, ogromna, doskonała. Mówię jej to z dołu, choć już mnie nie słyszy.

Uparta petarda też wystrzeliwuje i rzeczywiście słychać ją ogromnie. Odzywają się trzy alarmy samochodowe, a panu z pierwszego rzędu ze strachu wypada torebka pestek.

Pokaz trwa. Dwadzieścia minut kolorów, dymu, iskier i „oooch!”. A ja czekam w swojej rurze. Towarzyszy zostaje coraz mniej, dymu jest coraz więcej, a buty pirotechnika czuję coraz bliżej.

Nadchodzi finał. Rytm przyspiesza, wybuchy się piętrzą, a niebo wygląda jak scena flamenco, która zaraz się zawali. Ludzie klaszczą, nie wiedząc, czy to już koniec. I wtedy czuję ciepło na swoim loncie.

Wznoszę się.

Wznoszę się jak nigdy dotąd, zostawiając złoty ślad nad Convento, białymi dachami, lampionami i wszystkimi tymi ludźmi patrzącymi w górę z otwartymi ustami. Przez sekundę widzę wszystko: całe miasteczko, plac, morze w oddali, oświetlony diabelski młyn. Pięć dni ferii w jednym spojrzeniu.

I wybucham. Otwieram się w olbrzymią złotą palmę, która pokrywa niebo nad Torrox od krańca do krańca i opada powoli, bardzo powoli, złotymi nićmi. Na dole najdłuższe „oooch!” tej nocy. Potem oklaski, które nie mają końca.

Teraz jestem dymem. Dymem, który dryfuje w stronę Plaza de la Constitución, gdzie ostatni koncert zamyka ferię. Zostaję tam chwilę, unosząc się nad ludźmi, słuchając ostatniej piosenki.

To był zaszczyt być ostatnią. Do zobaczenia za rok, Torrox.

Jestem krótkofalówką organizatorów ferii. Czarna, z krótką anteną, pokrętłem głośności, którego prawie nigdy nie przykręcam, i klipsem, który od środy rano tkwi przy pasku. Jeśli ktoś chce wiedzieć, jaka naprawdę była feria w Torrox, niech nie ogląda zdjęć. Niech posłucha mnie.

W środę o ósmej wszystko zaczęło się od głosu ekipy montażowej: „Scena na placu gotowa, odbiór”. Potem elektrycy: „Brama sprawdzona, rozdzielnica dwa gotowa do iluminacji, odbiór”. Potem dźwiękowcy: „Próba, próba… słychać mnie? Odbiór”. Słyszeliśmy ich. Słyszeliśmy ich każdego dnia.

Cała feria przeszła przez mój kanał, ale od kulis. Policja Lokalna zgłaszająca źle zaparkowany samochód przed wyjazdem i chłopca, który się nie zgubił, tylko oglądał. Guardia Civil koordynująca ruch na drodze. Obrona Cywilna prosząca o więcej wody na Paseo de las Moreas. Punkt medyczny powtarzający noc w noc najpiękniejsze zdanie z mojego repertuaru: „Wszystko spokojnie, tylko pęcherze”.

Przeze mnie mówili kierowcy nocnych autobusów, licząc pasażerów jak owce: „Ostatni powrót z trzydziestoma dwoma, wszyscy w domu”. Kucharze od paelli proszący o zapasową butlę gazu za kwadrans druga. Kelnerzy z caset, którzy nie wiedzieli, czy jest jeszcze lód do napojów. Ogrodnicy z Jardines de Picasso proszący, żeby nie deptać nowego trawnika.

Również wesołomiasteczkowcy z Llano de la Almazara ogłaszający, że punktualnie o dziewiątej podkręcają muzykę. Ekipa sprzątająca o wpół do siódmej rano, zaspanym i dumnym głosem: „Calzada gotowa, odbiór”. Taksówkarze pytający, którędy dojechać do okolic Convento, nikomu nie przeszkadzając. Strażacy ze swoim wieczornym „bez zmian”.

A potem byli ci inni, którzy nawet nie mieli krótkofalówki, a byli w każdej wiadomości: ludzie ze stowarzyszeń wynoszący stoły i zbierający krzesła; chóry ćwiczące w każdym kącie; szkoły tańca z tancerzami w każdym wieku; peñas, kluby, bractwa, sąsiedzi, którzy pożyczyli przedłużacz, markizę albo drabinę. Nikogo z nich na plakacie. Wszyscy na ferii.

Teraz jest minuta przed północą w niedzielę. Na Plaza de la Constitución rozbrzmiewa ostatnia piosenka ferii, a ludzie śpiewają ją, jakby nie chcieli, żeby się skończyła. Ta, która mnie nosi, odsuwa się trochę na bok, szuka kąta, gdzie będzie słychać, podnosi mnie do ust i wciska przycisk.

– Uwaga, wszystkie ekipy. Feria się kończy. Dziękujemy ekipie montażowej, elektrykom, dźwiękowcom i oświetleniowcom, Policji Lokalnej i Guardia Civil, Obronie Cywilnej, ratownikom medycznym i strażakom, służbom sprzątającym, kierowcom, wesołomiasteczkowcom, casetom, wolontariuszom ze wszystkich stowarzyszeń. Bez was nic by się tu nie zapaliło. Odbiór.

Przez kilka sekund nikt nie odpowiada. Potem zaczynają przychodzić odpowiedzi, jedna po drugiej, nakładające się jak w sevillanie: „Przyjąłem”. „To wam dziękujemy”. „Do zobaczenia za rok”. „¡Viva la feria de Torrox!”. Ktoś z któregoś posterunku odważa się zanucić kawałek pasodoble. Nikt nic mu nie mówi i tak właśnie klaszczą radiotelefony.

Jutro naładują mi baterię i włożą mnie do pudła z zapasowymi bateriami i rolką taśmy naprawczej. Spędzę zimę w ciszy, śniąc o wiadomościach. Ale najpierw, jak zawsze, ostatnia.

– Bez odbioru.